Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Bananowce. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Bananowce. Pokaż wszystkie posty

środa, 27 sierpnia 2014

Musa sp. 'Freddi Banani'



Od kilku latcoccineumstępny jest bananowiec mrozoodporny pod nazwą handlową 'Freddi Banani'. Czym tak naprawdę jest ta roślina i jaki jest faktyczny stopień jej mrozoodporności? 

Aby udzielić odpowiedzi na te pytania podążyłem krętą drogą do "źródła", a ponad to prześledziłem czteroletni proces uprawy 'Freddiego' w Polsce.

Zaczynając od źródła, 'Freddi Banani' rozmnażany jest metodą in vitro w laboratoriach we Włoszech. Tam też, według przedstawionych informacji, został wyhodowany. Nazwa 'Freddi Banani' pochodzi od cech rośliny. Jej pierwszy człon wywodzi się od włoskiego słowa "freddo" co oznacza "zimno", a 'Banani' wskazuje na nowy rodzaj bananowca.

Z czego wyhodowano 'Freddiego'? 

Musa sp. 'Freddi Banani' w Ogrodzie Botanicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.

Nikogo nie powinna zwieść wiklinowa obstawka.
Odpowiedź na to pytanie powinna znajdować się w samej nazwie, ale producent unika systematyki botanicznej. Z tego też powodu roślina ta rozprowadzana jest pod nazwą handlową. Ostatecznie firma wprowadzająca roślinę na rynek nieśmiało przyznaje, iż jest to pochodna bananowca japońskiego. W Japonii jedynym gatunkiem występującym od setek lat jest Musa basjoo. 

Skoro jednak producent omija klasyfikację naukową, ja również ją ominę i umieszczam tego bananowca pod nazwą handlową. Stosowanie powszechnie przyjętej nomenklatury nie będzie wprowadzać nikogo w błąd. Jasnym jest o jakiej roślinie mowa.

Kiedy już mniej więcej wiadomo czym jest 'Freddi' przejdźmy do jego cech mrozoodporności, tak mocno przecież reklamowanej. Otóż, jak podaje sam producent i dystrybutorzy, jest to roślina dedykowana dla obszarów śródziemnomorskich. Docelowymi rynkami zbytu dla tych bananowców są Włochy, Francja i Hiszpania. Niestety, dla Polaków, 'Freddi' przyplątał się też do Europy Środkowej i Wschodniej. Niestety, ponieważ razem z nim przybyła jego "mrozoodporność".

'Freddi Banani' uprawiany jest w doniczce.
Wraz z otwarciem się granic w Europie Środkowej i Wschodniej producenci roślin z krajów zachodnich rozpoczęli intensywne poszukiwania nowych odbiorców. Nie byłoby w tym nic złego, gdyby nie fakt, że w większości przypadków etykiety do roślin są tylko tłumaczone, na przykład na język polski, bez uwzględnienia specyficznych cech klimatu, panujących w regionie, do którego towar jest wysyłany. Z tego powodu na półkach sklepowych w naszym kraju można znaleźć takie rośliny jak na przykład Hedychium coccineum var. aurantiacum (syn. Hedychium aurantiacum) z informacją na etykiecie, iż jest to roślina mrozoodporna. W sumie to prawda, o ile nie sadzimy jej w Polsce. Mrozoodporność wspomnianej rośliny wynosi do około -10 °C.

Podobnie ma się sytuacja w odniesieniu do 'Freddiego'. Ktoś przetłumaczył etykietę, zapomniał jedynie napomnieć o tym, iż nie została uwzględniona specyfika klimatu panującego w Polsce. 

Co więcej można powiedzieć o "Freddim"? 

W zasadzie tyle, ile mówi sam producent. Wedle jego relacji roślina kwitnie po 7 latach, a następnie obumiera. Kwiatostan ma kolor czerwono-żółty (patrząc na zdjęcia zamieszczone przez dystrybutora na stronie internetowej, taki sam jak u Musa basjoo). Tworzy małe, jasnozielone banany. Rośnie podobnie intensywnie jak Musa basjoo, wytwarza dużą ilość odrostów korzeniowych. Producent nie zaleca ich oddzielania, by nie uszkodzić rośliny matecznej. Oczywiście chodzi o to, by w sprzedaży dostępne były rośliny z kultur in vitro, nie zaś rozmnożone wegetatywnie, na których laboratorium in vitro nie zarobi. 

Tak zwana "mrozoodporność" wynosi około -16 °C. Trzeba jednak od razu zaznaczyć, że nie chodzi tu o taką mrozoodporność, o jakiej większość osób myśli.

Źródło podaje też, że 'Freddi' może zakwitnąć w Europie Środkowej, jednak dla większości Europejczyków, zwłaszcza tych zachodnich i południowych Europa Środkowa to Niemcy, Polska to już Europa Wschodnia. Owocuje tylko w odpowiednio długim okresie wegetacyjnym, więc Polska raczej nie jest brana pod uwagę. Chyba, że uprawa prowadzona jest w ogrodzie zimowym. 

Tyle teorii chyba wystarczy, pora na praktykę. Placówka badawcza to Ogród Botaniczny Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Przyjrzyjmy się temu mrozoodpornemu bananowcowi "na polu". 

Wedle relacji pracownika Ogrodu Botanicznego 'Freddi; zimowany był w gruncie przez trzy lata. Zimy: 2010/2011, 2011/2012 i 2012/2013. Nawet po solidnym okryciu roślina ginęła. Obecnie w Ogrodzie Botanicznym hoduje się tę roślinę w donicy. Na czas letni uprawa prowadzona jest na zewnątrz, na stanowiskach z systematyką roślin, zimą zaś 'Freddi' przenoszony jest do zimnej szklarni, tak samo jak Musa basjoo. 

Tu również etykieta wprowadza w błąd.
Trzeba tu zaznaczyć, iż miasto jest znacznie cieplejszym miejscem od prowincji, a Ogród Botaniczny w Krakowie leży w szczególnie sprzyjającym mikroklimacie, w bliskości jest Wisła, która zimą oddaje dużo ciepła. Nie można też zapominać o wpływie, na panujące warunki, siatki podziemnych rur ciepłowniczych oraz otoczenia budynków. Wszak to ścisłe centrum miasta.

Pracownik Ogrodu przyznał, iż nie uprawiano w gruncie omawianej rośliny ostatniej zimy (2013/2014). Szkoda, bo owej zimy w Krakowie praktycznie nie było mrozu. Może 'Freddi' miałby szansę się popisać. Ale kto mógł przypuszczać, że pogoda spłata nam takiego figla.

Reasumując, ktoś kto nabył tę roślinę i posadził ją w ogrodzie wierząc w jej mrozoodporność, najpewniej będzie musiał się rozczarować.

Z całą pewnością mogę stwierdzić, iż nie jest to bylina mrozoodporna, a sprzedawcy, którzy wprowadzają klientów w błąd, powinni liczyć się z konsekwencjami prawnymi uskuteczniania takich praktyk. 'Freddi Banani' jest rośliną odporną na niskie temperatury, jednak długotrwałe zmrożenie podłoża powoduje obumieranie kłącza, co jest równoznaczne ze śmiercią bananowca, tak samo jak w przypadku Musa basjoo.

piątek, 31 stycznia 2014

Ensete ventricosum 'Maurelli'



'Maurelli' jest kultywarem wywodzącym się od Ensete venticosum, wyróżniającym się od rośliny botanicznej przebarwiającymi się na ciemnoczerwono i purpurowo liśćmi, przez co bylina ta jest jedną z barwniejszych w świecie bananowców. Pseudo-kłodzina może osiągnąć około 2 m wysokości w ciągu pierwszego roku uprawy. Ostatecznie, w cieplejszych rejonach, gdzie mróz jej nie uszkadza,  może dorosnąć nawet do 6 m (niektóre źródła podają do 10 m w warunkach tropikalnych). Olbrzymie liście osiągają około 1,8 m długości nadając silnego, tropikalnego akcentu do otoczenia.

'Maurelli' nie jest tak dynamicznie rosnącym kultywarem jak roślina botaniczna. W pojemniku osiąga około 2 m w przeciągu dwóch sezonów uprawy, przy zimowaniu w pomieszczeniu.

Pojemnik przeznaczony do uprawy powinien być od samego początku możliwie duży, gleba żyzna, przepuszczalna, podobnie wilgotna jak dla rośliny botanicznej. Warto przesuszyć podłoże przed kolejnym podlaniem, nie zraszać liści. W okresie intensywnego wzrostu konieczne jest również silne nawożenie. Stanowisko uprawy powinno być mocno nasłonecznione. Zimowanie można przeprowadzać w chłodzie, bez dostępu światła, po wcześniejszym przesuszeniu gleby. Odporność na zimno jest taka sama jak u Ensete ventricosum.

Odmiana ta została formalnie opisana i zatwierdzona w paryskim Muzeum Historii Naturalnej w 1930 roku, choć pierwszy egzemplarz rośliny odkryto w Etiopii.

Rozmnażanie przeprowadza się przez kultury in vitro lub rośliny przybyszowe. Te jednak pojawiają się w małych ilościach. Aby sprowokować większe ich namnażanie niektórzy hodowcy ścinają dorosły egzemplarz przy samej ziemi, a karpę dodatkowo rozcinają na kilka części. 

Wysiew nasion jest nieskuteczny mimo, że 'Maurelli' je produkuje. Tylko 1 na 10 000 jest w stanie wydać czerwonolistną roślinę. Reszta pozostaje zielona.

Musa velutina H.Wendl. & Drude



Synonim:
Musa dasycarpa Kurz

Ten niewielki bananowiec często używany jest w różnych częściach świata jako roślina dekoracyjna, co zawdzięcza ładnym, sztywnym liściom i łatwości z jaką zakwita oraz zawiązuje kędzierzawe, różowe owoce. Wytwarzane owoce, oprócz walorów dekoracyjnych, mogą również stanowić owoce do spożycia, ich wadą są duże ilości nasion, jakie zawierają w sobie. Nasiona są twarde i można na nich uszkodzić zęby. Jeśli owoce pozostawione zostaną na roślinie, skórka na nich pęknie sama i zaczną się otwierać wydzielając przyjemny zapach.

Owoce osiągają około 7 cm długości, zawiązują się na wyprostowanym, różowym kwiatostanie po zapyleniu kwiatów. Smak ich jest słodki i smaczny. Roślina w etap kwitnienia wchodzi bardzo wcześnie, z reguły nim ukończy pierwszy rok wegetacji od wykiełkowania. Kwiatostany mogą utrzymywać się całorocznie jeśli panuje odpowiednia temperatura, a bylina jest odpowiednio rozrośnięta.

Musa velutina osiąga nieduże rozmiary, średnio około 120 cm-czasami dochodzi do 180 cm. Z tego powodu świetnie nadaje się do utrzymania w pojemniku na tarasie czy balkonie, gdzie również będzie kwitnąć.

Naturalnym siedliskiem tej rośliny jest terytorium Indii i mimo, że jest to gatunek pochodzący z ciepłej strefy klimatycznej, jego kłącze jest w stanie znieść pod okryciem chwilowe spadki czasowe powietrza do -15 °C.

Jak większość bananowców, również i ten, do prawidłowego rozwoju wymaga gleby żyznej, kwaśnej, stale wilgotnej, a przy tym przepuszczalnej. Najlepszym miejscem do uprawy jest stanowisko nasłonecznione, ale nie w bezpośrednim, południowym słońcu lecz umiarkowanie ocienione.

Roślina wytwarza bardzo dużą ilość odrostów korzeniowych, te można wykorzystywać do jej rozmnażania. Drugim sposobem mnożenia jest wysiew nasion. Wcześniej trzeba je jednak moczyć przez 2 dni w ciepłej wodzie, zmieniając ją kilkukrotnie, a następnie umieścić w przepuszczalnym i lekkim podłożu. Ważne by nasion nie przysypywać ziemią, ale przycisnąć je lekko do podłoża, ponieważ potrzebują światła do kiełkowania. Temperatura w czasie wschodów powinna być utrzymywana na poziomie 20-25 °C. 

Nasiona lepiej jest wysiewać zbiorczo do doniczki, by oszczędzić miejsce, a siewki pikować do oddzielnych pojemników po wschodach.

Musa sikkimensis Kurz



Synonimy:
Musa hookeri (King ex Baker) A.M.Cowan & Cowan

Przedstawiony bananowiec pochodzi z obszaru Himalajów leżącego na pograniczu Indii i Butanu, zwanego Sikkim. Jest ro region górzysty, a Musa sikkimensis występuje tam na wysokości 1600-2000 m n.p.m., gdzie zimą stosunkowo często zdarzają się spadki temperatury poniżej zera. Z tego powodu, bylina ta w rodzinie bananowatych jest jedną z najodporniejszych na chłód, a jej kłącze może wytrzymać czasowe spadki temperatury do -18 °C. Po przemarznięciu części nadziemnej następuje regeneracja, poprzez wytwarzane liczne odrosty korzeniowe.

Liście bananowca są żółtozielone z czerwonym żyłkowaniem. Młode liście są w większym stopniu czerwonofioletowe i wraz z dojrzewaniem barwa ta ustępuje, pozostając tylko na nerwie głównym. Cała roślina jest silna, jej pseudo-kłodzina osiąga około 4 m wysokości, często pojawiają się na niej brązowoczarne przebarwienia. Nie widać na niej woskowania, zwłaszcza u dorosłych egzemplarzy.

Kwiatostan odchyla się od pseudo-kłodziny, tworząc później ukośny owocostan. Owoce usytuowane są luźno w klastrach. Nie zawierają w sobie dużo miąższu, a jego kolor jest brudnobiały do jasno-brązowo-różowego. Kwitnienie i owocowanie trwa od kwietnia do października.

Typ prowadzonej uprawy w Europie przypomina ten, stosowany w przypadku Musa basjoo, przy czym Musa sikkimensis jest generalnie odporniejszy od wspomnianego. Z tego powodu lepiej nadaje się do hodowli w szczególności na obszarach zimnych, jak Polska.

Wzrost tej byliny jest bardzo szybki, to też wymaga ona żyznej i wilgotnej gleby oraz intensywnego nawożenia. Jeśli uprawa prowadzona jest w pojemniku, ten musi być obszerny, ponieważ w ciągu roku z kłącza wyrasta duża liczba roślin przybyszowych. Stanowisko uprawy powinno być maksymalnie słoneczne, cień sprawi, że roślina nie będzie dobrze się rozwijać. Zimowanie może odbywać się w chłodnym pomieszczeniu bez dostępu światła, przy ograniczonej wilgotności podłoża. Jest to dobry gatunek dla początkujących hodowców.

Oddzielanie odrostów korzeniowych dla pozyskania nowych roślin to łatwiejszy sposób rozmnażania. Należy wykonać go wiosną, gdy wyraźnie zaznacza się wzrost, odcinając kłącza blisko matecznej pseudo-kłodziny, tak by sadzonka posiadała własne fragmenty korzeni. Po dokonaniu podziału, nowe bananowce umieszczamy w nieco ocienionym i ciepłym miejscu do czasu, aż zaczną intensywnie się rozwijać.

Z kolei wysiewanie nasion też nie jest trudne, a gatunek ten kiełkuje znacznie lepiej niż większość bananowatych. Nasiona przed siewem dobrze jest moczyć przez 3-5 dni w ciepłej wodzie, zmieniając ją codziennie. Do wysiewu używamy lekkiego, przepuszczalnego podłoża, to musi być stale wilgotne, ale nie zalane. Nasiona umieszczamy na wierzchu gleby, lekko je dociskając, nie przysypujemy, ponieważ potrzebują światła do kiełkowania. Przy wschodach wymagana jest temperatura 20-25 °C, choć czytałem o dobrym kiełkowaniu w temperaturze 18 °C. Wschody następują w czasie jednego do sześciu miesięcy. Siewki należy pikować do osobnych doniczek, gdy nieco podrosną. Nie należy wyrzucać zbyt wcześnie nasion, które nie wzeszły, ponieważ kiełkowanie zachodzi nieregularnie. 


Istnieje kilka rodzajów i odmian tego gatunku. Do najpopularniejszych należy:


Musa sikkimensis 'Red Tiger'



W zasadzie trudno powiedzieć czy 'Red Tiger' jest rodzajem bądź podgatunkiem Musa sikkimensis czy kultywarem. Część źródeł podaje o jego występowaniu w środowisku naturalnym, cześć mówi o wyhodowaniu tej rośliny przez człowieka. Gdy tylko znajdę informację wiarygodną na temat pochodzenia 'Red Tiger' zostanie ona zamieszczona.

Omawiana bylina ma w zasadzie identyczne wymagania i zbliżoną morfologię do Musa sikkimensis, a jej rodowód sięga tego samego obszaru geograficznego co i gatunku sikkimensis. 

Dość jednak o podobieństwach, ponieważ na sukces komercyjny złożyły się różnice w odniesieniu do wcześniej wymienionej rośliny, a w zasadzie jedna różnica-ubarwienie liści. 




'Red Tiger' jest jednym z niewielu bananowców o dwukolorowych liściach. Ciemnofioletowe paskowanie na wierzchniej stronie ulistnienia i czerwonofioletowe na spodniej, nadaje roślinie niespotykanego wręcz charakteru. Dodać należy, iż większość bananowców o kolorowych liściach nie jest wytrzymała na chłód, tak więc 'Red Tiger' nie ma zbyt dużej konkurencji na stosunkowo zimnych obszarach. Znosi spadki temperatur do -18 °C pod okryciem.

Uprawa nie odbiega od tej, opisanej w artykule o Musa sikkimensis. Jak wszystkie bananowce, ten również wymaga żyznej gleby, dużej wilgotności podłoża i dużo światła, gdyż tempo wzrostu jest wzmożone. Warto zadbać o to, by roślina rosła w miejscu osłoniętym, ponieważ jej liście są podatne na uszkodzenia przez wiatr. Jeśli uprawa prowadzona jest w  pojemniku, ten musi być odpowiednio duży, z racji licznie wyrastających odrostów korzeniowych.

Intensywność czerwonych smug na liściach wzrasta wraz ze wzrastającym
natężeniem promieniowania słonecznego.
Bylina ta nadaje się do zimowania w zimnych pomieszczeniach bez dostępu światła po odpowiednim osuszeniu podłoża. Można również, w cieplejszych rejonach Polski, próbować uprawy całorocznej w gruncie. Dobrze, jeśli egzemplarz przeznaczony do takiego eksperymentu ma przynajmniej 2 lata. Większe karpy cechuje lepsza odporność na niskie temperatury.

Czasami Musa sikkimensis 'Red Tiger' spotyka się też pod nazwą Musa sikkimensis 'Manipur', lub Musa sikkimensis 'Red Flash'.

Warunki rozmnażania są identyczne jak i Musa sikkimensis. Wysiew nasion również daje możliwość uzyskania roślin o dwukolorowych liściach.

Musa yunnanensis Häkkinen & H.Wang



Brak synonimów.


Z obszarów wysokogórskich prowincji Junnan w Chinach pochodzi kolejny, nowo odkryty (2007 rok) gatunek bananowca-Musa yunnanensis. Roślina szybko zyskała popularność z racji zwiększonej odporności na zimno, jak również z powodu dużej tolerancji na cień, a małej na pełne nasłonecznienie, co jest odmiennością wśród bylin bananowych.

Musa yunnanensis osiąga średnio około 5 metrów wysokości. Powierzchnia pseudo-kłodziny pokryta jest woskiem, dającym wrażenie bieli lub odcieni niebieskiego. Wierzchnie strony ulistnienia również posiadają niebieskawy nalot, a spodnia strona ma czerwone przebarwienia. Kształt liści przypomina wiosło o łukowatej końcówce, ich długość dochodzi do około 1,8 m. Są wyjątkowo błyszczące. Czerwone przebarwienia posiadają również owoce.

Roślina w bardzo krótkim czasie jest w stanie rozrosnąć się do pokaźnej kępy, dzięki intensywnie wybijającym odrostom korzeniowym.

Stanowisko przeznaczone do uprawy powinno być ocienione, gatunek ten źle znosi silne promieniowanie słoneczne. Nie wskazane jest również wystawianie rośliny na działanie silnego wiatru. Uprawa wymaga zastosowania przepuszczalnej i żyznej gleby oraz dużych ilości wody.

Odnośnie odporności na zimno jest niewiele merytorycznych informacji. Te, które udaje się zdobyć pochodzą od amatorskich hodowców, nie mają poparcia naukowego. Niektórzy z nich podają, że jest to gatunek, którego część nadziemna wykazuje większą odporność na ujemne temperatury niż M. basjoo, sikkimensis i itinerans i być może ogólnie jest odporniejszy od wymienionych. W Stanach Zjednoczonych bez większego problemu odrastają egzemplarze, które przetrzymały 13 stopniowy mróz, bez większych zabezpieczeń, który utrzymywał się przez dłuższy okres czasu. Nie wiemy przy jakiej wilgotności gleby i powietrza miało to miejsce.

W Polsce najlepiej nie ryzykować z tą piękną rośliną i zimować ją w pomieszczeniu. Z opisów różnych hodowców wynika, że nie powinno być problemu z zimowaniem jej w warunkach chłodnych, bez dostępu światła

Rozmnażanie warto przeprowadzać wiosną, oddzielając rośliny przybyszowe. Możliwe jest też mnożenie z nasion. Te należy moczyć przez dwa dni przed wysiewem w ciepłej wodzie z dodatkiem saletry potasowej, nstępnie umieścić w przepuszczalnym i lekkim podłożu w temperaturze 30-35 °C i stałej wilgotności powietrza oraz gleby. Kiełkowanie zajmuje kilka miesięcy.

Fotografie dostępne są tutaj: http://www.tropicsphere.com/main/forums/viewtopic.php?f=2&t=4010

Musa siamensis Häkkinen & Rich.H.Wallace-'Thai Gold Banana'



Brak synonimów.


'Thai Gold Banana' nie jest żadnym kultywarem. Nazwa ta została nadana nowo odkrytemu gatunkowi przez badaczy, co z resztą nie jest odosobnionym przypadkiem. Dzieje się tak z przyczyn praktycznych. Nowo odkryte gatunki nim zostaną naukowo sklasyfikowane i nazwane otrzymują nazwy "robocze" zamiast np. numerów, lub równorzędnie z numerami, czy też inną formą oznaczenia. Kiedy nowy gatunek zostaje ujęty w ramach łacińskiej nazwy, nazwa robocza, nadana przez odkrywców najczęściej jest już rozpowszechniona z racji wysokorozwiniętego komercjalizmu. Nie trzeba przy tym nikomu udowadniać, że każda nowość na rynku jest najbardziej pożądana i rozchodzi się najszybciej, a "przyklejona" do niej nazwa, nawet jeśli jest tymczasowa, staje się również szeroko rozpoznawalna.

Photo by Häkkinen, M. & R. H. Wallace. 2007. Musa siamensis, a new Musa species (Musaceae) from S.E. Asia. Folia Malaysiana. 8: 61–70. http://www.foliamy.com/content4.htm
Mniej więcej taka historia spotkała Musa siamensis, bananowca odkrytego w 2002 roku we Wschodniej Tajlandii, który praktycznie natychmiast został eksportowany do krajów zachodnich. Po raz pierwszy szczegółowo roślinę opisano w roku 2007 w magazynie "Folia Malaysiana".

Musa siamensis jest nieco zbliżony do Musa ornata pod względem wzrostu i wytwarzanych w dużych ilościach roślin przybyszowych, wybijających w znacznej odległości (średnio 50 cm) od rośliny matecznej. Pseudo-kłodzina tej byliny dorasta do około 150-200 cm, jest smukła, a jej kolor to żywa, soczysta zieleń. Liście mogą osiągać do metra długości i około 30 cm szerokości. Są jasnozielone i błyszczące. Ogonki liściowe mają długość około 30 cm, kolor ich jest również żywozielony. Wyprostowany i sztywny kwiatostan osiąga 30-35 cm, jego przylistki są bladożółte. Owoce mierzą po 7 cm, a średnica wynosi z reguły 1,5 cm. Kiedy są niedojrzałe ich kolor jest zielony, wraz z dojrzewaniem stają się żółte.

Uprawa tej rośliny jest łatwa, wymaga dużych ilości wody i intensywnego nawożenia w czasie wzrostu, co skutkuje szybkim rozwojem. Gleba powinna być lekko kwaśna i przepuszczalna. Bananowiec ten nadaje się do uprawy całorocznej wewnątrz pomieszczeń jak i sezonowo na zewnątrz. Nie należy wystawiać rośliny na działanie temperatur poniżej zera. Najkorzystniej jest uprawiać ją całorocznie w cieple. Gatunek ten znakomicie rośnie zarówno w słońcu, jak i w cieniu.

Z doświadczeń hodowców amerykańskich wynika, że kłącze jest odporne na krótkotrwałe zimno do -5 °C. Jak do tej pory uznaje się, iż Musa siamensis pełni tylko funkcję dekoracyjną.

Bananowca 'Thai Gold' można rozmnożyć przez oddzielanie odrostów korzeniowych lub przez wysiew nasion. Odrosty najlepiej oddzielać wiosną, gdy jest odpowiednio ciepło, po czym dobrze jest umieścić je w ocienionej szklarni, gdzie panuje wysoka wilgotność powietrza.
Nasiona przed wysiewem Trzeba moczyć przez 1-2 dni w ciepłej wodzie. Podłoże do wschodów powinno być lekkie, przepuszczalne i stale wilgotne. Kiełkowanie zajmuje kilka miesięcy w temperaturze 20-25 °C. Siewki po wschodach trzeba pikować do osobnych doniczek.

czwartek, 30 stycznia 2014

Musa ornata Roxb.



Synonimy:
Musa mexicana Matuda
Musa speciosa Ten.


Musa ornata odkryto w Indiach i w zasadzie od samego początku bylina ta stała się bardzo pożądaną rośliną kolekcjonerską. Z tego powodu jeszcze początkiem XIX w. przetransportowano ją do Ameryki Środkowej oraz Południowej, gdzie niebawem zaczęła się rozprzestrzeniać poza kontrolą człowieka. Gatunek ten sam w sobie nie wykazuje wiele zmiennych cech podgatunkowych, jednak znakomicie krzyżuje się z innymi, pokrewnymi gatunkami w wyniku czego na terenach tropikalnych Ameryki występuje wiele mieszańców, powstałych przy udziale Musa ornata.

Dorosłe okazy osiągają wysokość 2-4 m. Liście roślin są zielone z odcieniami różu, osiągają około 1,8 m długości i średnio 35 cm szerokości. Często używane są w bukieciarstwie. Roślina wydaje biały, różowy bądź fioletowy kwiatostan, a następnie różowe lub purpurowe, niejadalne owoce, zawierające dużo nasion. Same kwiaty są koloru żółtopomarańczowego, zebrane w jednorzędowe klastry po około 7 sztuk na każdej podsadce. Pyłki kwiatów męskich są fioletowe, a słupki żeńskich zielone. Kwitnienie trwa całorocznie.

Obszarem występowania tego gatunku jest Azja, a dokładniej Bangladesz, Birma i Indie. Jednakowoż obecnie można go spotkać w zasadzie w każdym tropikalnym zakątku świata. Na Mauritiusie znane są pierwsze wzmianki  o tej roślinie sprzed roku 1805. Jest to bardzo popularna bylina w wielu regionach Meksyku, gdzie często rośliny te sprzedaje się jako ozdobne pod nazwą Musa violacea lub Musa Mexicana.

Bananowiec ornata wymaga wyższych temperatur uprawy niż większość pokrewnych mu gatunków. W zasadzie temperatura minimalna, jaką roślina ta może znieść bez żadnego uszczerbku wynosi 7 °C. W niższych temperaturach dochodzi do uszkodzenia liści i pseudo-kłodziny. Przy temperaturze ujemnej ginie zarówno cześć nadziemna jak i kłącze.

Jak zostało wspomniane, owoce rośliny nie są jadalne, ale pąki kwiatostanowe wykorzystywane są do sałatek. W indyjskiej medycynie naturalnej wykorzystuje się kłącza bananowca do sporządzania różnorodnych preparatów. Popiół z wszystkich części rośliny używa się przeciwko szkorbutowi oraz przy problemach gastrycznych.

Gleba stosowana w uprawie powinna być żyzna, przepuszczalna oraz dobrze wilgotna. Stanowisko jasne w pełnym słońcu lub lekko ocienione. W czasie wzrostu konieczne jest odpowiednio silne nawożenie. Ważne, by nie narażać rośliny na chłody.

Rozmnażanie najlepiej przeprowadzać wiosną poprzez podział kłącza. Młode rośliny oddzielamy, gdy osiągną mniej więcej połowę wielkości dorosłej byliny. Po oddzieleniu, sadzonki utrzymujemy w ocienionej szklarni. 

Możliwe jest również mnożenie z użyciem nasion. Te należy przed siewem moczyć w ciepłej wodzie przez dobę, następnie umieścić w żyznym i przepuszczalnym podłożu. Kiełkowanie przy stałej wilgotności gleby i powietrza, w temperaturze 25 °C trwa od tygodnia do 6 miesięcy. 

Jednym z najczęściej spotykanych kultywarów jest Musa ornata 'Royal Purple', o wyjątkowo pięknych, jednolicie fioletowych kwiatach. Odmiana ta rozmnaża się przez nasiona. 

Musa nagensium Prain



Brak synonimów.


Nagensium to przepiękna roślina z rodziny bananowatych, o smukłej, fioletowoczerwonej, a czasami wręcz czarnej, do tego mocno woskowej, pseudo-kłodzinie, mogącej osiągać do 8 m wysokości. Liście od spodniej strony posiadają ciemnoczerwony nerw główny, a blaszki ich są tak woskowate, że wyglądają prawe jak białe. Długość liści może dochodzić do 3 m. To co  charakterystyczne dla tego gatunku, to znaczna odległość między kolejnymi liśćmi, co dodaje ogólnie smukłego wyglądu całej roślinie.

Kwiatostan przewiesza się na bok, przylistki są podłużnie lancetowate. Niższe z nich dochodzą do 20-25 cm długości i 10 cm szerokości, te zaś bliżej czubka mają 15-18 cm długości i niecałe 8 cm szerokości. Z zewnątrz ich kolor jest czerwony, jasnopomarańczowy wewnątrz, każdy zawiera w sobie do 20 kwiatów umiejscowionych w dwóch rzędach. Okwiat ma kolor pomarańczowy, jego długość wynosi 6 cm, a szerokość nieco ponad centymetr.

Owoce osiągają 13-15 cm długości, zawierają w sobie sporą ilość bardzo dużych nasion o wymiarach 1x1,3 cm.

Naturalnym siedliskiem Musa nagensium jest Assam w Indiach i góry Naga w Indiach i Birmie. 

W uprawie w warunkach europejskich wymaga podobnego traktowania jak Musa basjoo, z tym, że odporność na chłody jest mniejsza. Temperaturą graniczną dla przetrwania kłącza jest -8 °C. Pojemnik przeznaczony do hodowli powinien być duży, ponieważ roślina produkuje duże ilości odrostów korzeniowych. Bananowiec wymaga zasobnej  i przepuszczalnej gleby o odczynie lekko kwaśnym. Miejsce przeznaczone dla tej rośliny najkorzystniej wybrać w pełnym nasłonecznieniu. W okresie wzrostu należy obficie podlewać i zasilać roślinę by mogła prawidłowo się rozwijać.

Oprócz rozmnażania poprzez oddzielanie roślin przybyszowych możliwą metodą, choć trudniejszą, jest również wysiew nasion. Przed siewem nasiona dobrze jest moczyć w ciepłej wodzie przez 3 dni, a następnie wysiewać w lekką ziemię. Tę należy utrzymywać stale wilgotną, podobnie zresztą jak i powietrze. Kiełkowanie zajmuje kilka miesięcy w temperaturze 25-30 °C.

Musa mannii H.Wendl. ex Baker



Brak synonimów


Bananowiec manii, zwany też indyjskim bananowcem karłowym, pochodzi z prowincji Assam, gdzie gatunek ten znajduje się na skraju wyginięcia. Nazwa manii została nadana mu na część niemieckiego botanika Gustava Mann'a.

Roślina charakteryzuje się smukłą pseudo-kłodziną, barwy jasnozielonej z fioletowoczarnymi plamami, błyszczącą, wysokości około 70 cm oraz średnicy 4-5 cm. Liście są podłużne, mierzą  średnio 60-80 cm przy około 20 cm średnicy. Kolor ich jest zielony z czerwonym żyłkowaniem po obu stronach. Ogonki liściowe mają około 20-25 cm długości, są jasnozielone z fioletowoczarnymi przebarwieniami. Cała roślina osiąga od 60 do 150 cm wysokości.

Kwiatostan początkowo jest wyprostowany, w późniejszym etapie kwitnienia lekko się przewieszający. Łodyga, na której wyrasta kwiatostan ma długość około 20 cm i średnicę 2 cm. Kolor jej jest czerwony. Przylistki sa koloru od jasnoróżowego po ciemnoczerwony, kielich zaś jest jasnożółty.

Pojawiające się owoce są początkowo jasnozielone, wraz z dojrzewaniem stają się żółte. Ich długość wynosi 5-6 cm. Zawierają niewielką ilość miąższu, za to dużo twardych nasion (20-30 w jednym owocu) długości 5-6 mm, te są czarne o nieregularnym kształcie.

Musa mannii doskonale nadaje się do upraw pojemnikowych całorocznie wewnątrz, jak i sezonowo na zewnątrz budynków. Gleba, w której roślina jest hodowana powinna być żyzna, przepuszczalna, lekko kwaśna i stale wilgotna. W czasie pełnego wzrostu konieczne jest systematyczne nawożenie. Najlepszym stanowiskiem do uprawy jest miejsce słoneczne i osłonięte.

Rozmnażane poprzez odrosty korzeniowe jest łatwe, roślina wytwarza ich duże ilości. Należy je oddzielać gdy osiągną przynajmniej połowę wysokości rośliny matecznej. Drugą metodą mnożenia jest wysiew nasion, te przed siewem należy moczyć w ciepłej wodzie przez trzy dni. Podłoże do kiełkowania winno być przepuszczalne, lekko kwaśne stale wilgotne. Istotna jest też wysoka wilgotność powietrza. Kiełkowanie następuje w czasie od jednego do kilku miesięcy w temperaturze 25-30 °C

Musa itinerans var. xishuangbannaensis-Musa 'Mekong Giant'



'Mekong Giant' pochodzi z prowincji Junnan w Chinach. Tak jak i 'Burmese Blue' jest rodzajem Musa itinerans, nie zaś kultywarem. Oba rodzaje należą do niedawno odkrytych i sklasyfikowanych. Od momentu, gdy pierwsze egzemplarze tej rośliny trafiły do Stanów Zjednoczonych, wybuchła prawdziwa bomba ogrodnicza. Okazało się bowiem, że jest to najodporniejszy na zimno rodzaj bananowca, jaki poznano. W dodatku roślinę cechuje znacznie szybsze tępo wzrostu, niż innych, podobnie odpornych gatunków. Mało tego, nie dość, że rośnie ona szybciej, to jeszcze osiąga większe rozmiary. 

Opisywany bananowiec jest zdecydowanie najlepszym materiałem do upraw w klimacie umiarkowanym oraz najlepszym bananowcem, jaki można wykorzystać do prób zimowania w gruncie w Polsce. W warunkach naturalnych roślina osiąga nawet do 12 m wysokości. W uprawie może dorosnąć do 7 m, przy czym w Europie spotykane są okazy mierzące po około 5 m.

Pseudo-kłodzina jest początkowo koloru zielonego, z czasem staje się ciemnoróżowa lub fioletowa. Liście są błyszczące, oliwkowozielone co bardzo dobrze kontrastuje z barwą pseudo-kłodziny. Kwiatostany są czerwone lub żółte, stosunkowo duże, pojawiają się gdy roślina osiągnie wiek dojrzały. 

Rodzaj ten tworzy znaczne karpy, wypuszczając mnóstwo odrostów korzeniowych. To z kolei zapewnia mu, w pewnym stopniu, zwiększoną odporność na zimno. 

W uprawie w Polsce można traktować tę roślinę podobnie jak Musa basjoo. Różnica między tymi dwoma gatunkami bananowców jest taka, że 'Mekong Giant' wiosną rozpoczyna intensywną wegetację wcześniej i jest w stanie osiągnąć w krótkim czasie większe rozmiary od wspomnianego wcześniej bananowca. Warunkiem by tak się stało jest zapewnienie żyznej i wilgotnej gleby oraz słonecznego stanowiska w ogrodzie.

Zimą roślinę należy solidnie zabezpieczyć przed mrozem, jeżeli ma pozostać w gruncie. Jeżeli chcemy podjąć się takiego sposobu uprawy warto do sadzenia wykorzystać egzemplarze przynajmniej dwuletnie, o większej liczbie pseudo-kłodzin.

Nie spotyka się w handlu nasion 'Mekong Giant', to też rośliny rozmnażane są głównie metodą in vitro, amatorsko poprzez odrosty korzeniowe.

Musa itinerans var. guangdongensis-Musa 'Burmese Blue'



Musa 'Burmese Blue' nie jest kultywarem, a rośliną występującą w naturalnym środowisku. Często jednak nowo odkryte rodzaje otrzymują nazwy zwyczajowe, które przez hodowców używane są częściej niż botaniczne. Mimo to warto wiedzieć jak taksonomicznie dana roślina została usystematyzowana. 

Naturalnym siedliskiem tej rośliny jest Północna Tajlandia. Początkowo uznawano ją za krzyżówkę Musa acuminata i Musa balbisiana. Swoją nazwę rodzaj ten zawdzięcza około 15-20 cm owocom, które po dojrzeniu są koloru jasnoniebieskiego lub jasnofioletowego, te zaś po ugotowaniu nadają się do spożycia.

Roślina nie osiąga wielkich rozmiarów, bo jedynie 3-4 m, a jej pseudo-kłodzina jest koloru złotożółtego. Liście są lekko pofałdowane, od spodu, bordowe lub jasnofioletowe-nowo wyrastające charakteryzują się ciemniejszym unerwieniem. Przylistki kwiatowe są niebieskie lub fioletowe.

Każdy z klastrów na owocostanie składa się z 14-16 jagód (bananów). Owoce zawierają dużą ilość nasion, są szeroko rozpowszechnione w kuchni tajskiej. Spektakularny, niebieski kwiatostan oraz owoce, a ponad to szybki wzrost, sprawiają, iż 'Burmese Blue' jest bardzo pożądaną rośliną kolekcjonerską.

W związku z tym, że jest to niedawno odkryty rodzaj bananowca, wciąż niewiele wiadomo na temat jego zdolności adaptacyjnych, a te, które się pojawiają często nie są merytoryczne. Ogólnie przyjmuje się, iż 'Burmese Blue' nie jest tolerancyjna na mróz. Dlatego polecana jest do uprawy pojemnikowej w klimacie umiarkowanym.

Ma zastosowanie jako roślina użytkowa, ozdobna oraz lecznicza.

Uprawiając 'Burmese Blue' należy zapewnić mu żyzną i przepuszczalną glebę o odczynie kwaśnym, silne nawodnienie oraz nawożenie w okresie intensywnego wzrostu.

Rozmnażanie może być prowadzone poprzez oddzielanie roślin przybyszowych, gdy tylko osiągną zdolność do samodzielnego wzrostu, lub przez wysiew nasion. Nasiona należy moczyć przez 1-2 dni w ciepłej wodzie, a następnie wysiewać w przepuszczalne i lekkie podłoże. W doniczce konieczne jest utrzymywanie stałej wilgotności gleby. Po wschodach siewki trzeba pikować do osobnych doniczek.

Musa laterita Cheesman



Brak synonimów.


Musa laterita to niewielki bananowiec, o przylistkach kwiatostanowych w kolorze ceglastym, przypominającym barwę ziemi w rejonach tropikalnych, określaną mianem "laterit". Dzięki niezwykłym kwiatom i pięknym liściom, bylina ta stała się popularną rośliną ozdobną w wielu miejscach na świecie. Przez to, że wytwarza odrosty w pewnej odległości od głównej pseudo-kłodziny, powstające skupiska są prześwietlone, a nie zwarte, jak u większości bananowców.

Pseudo-kłodzina jest cienka, osiąga średnio 1-2 m wysokości. Liście są długie, nawet do 1,5 m, i wąskie na około 40 cm, osadzone na ogonkach długości 40-50 cm, jasnozielone, z tendencją do utrzymywania się w pozycji wzniosłej. Z tego powodu bananowiec ten daje wrażenie rośliny silnie wyprostowanej i wąskiej.

Ceglasty kwiatostan jest sztywny i wyprostowany, długości około 20-30 cm, składa się z około 4 klastrów, każdy z nich zawiera zaś od 4 do 6 żółtych kwiatów. Kwiaty żeńskie mają 7-8 cm długości, okwiat jest mniej więcej tej samej długości co i zalążnia. Kwiatostan zawiera również 6-10 kwiatów męskich, zebranych w dwóch rzędach. Kwiaty męskie rozwijają się po tym, gdy żeńskie zostaną zapylone, by uniknąć samozapylenia.

Owocostan jest kompaktowy, owoce mierzą 8-10 cm, przy średnicy około 2 cm. Wyrastają na krótkich ogonkach. W czasie dojrzewania stają się żółte, nadają się do spożycia, jednak przez dużą ilość twardych nasion nie mają większego znaczenia kulinarnego.

Nasiona mają kolor czarny, kształt ich jest kulisty, ale posiadają przy tym nieregularne odkształcenia. Powierzchnia ich jest gładka. Przeciętna długość nasion to 6-7 mm.

Naturalnym siedliskiem tej rośliny są Północno-Wschodnie Indie, Myanmar w Birmie oraz Północna Tajlandia. Mimo, że Musa laterita to tropikalny bananowiec, jego kłącze jest w  stanie znieść chwilowe spadki temperatury powietrza do -10 °C.

Uprawa pojemnikowa nie należy do trudnych. Koniecznym jest utrzymywanie stałej wilgotności gleby, silne nawożenie w okresie intensywnego wzrostu oraz lekko kwaśne ph podłoża.W naturalnym środowisku roślina może osiągnąć nawet do 3 m wysokości, za to w doniczce z reguły nie przekracza 2 m. Stanowisko uprawy powinno być słoneczne, lub lekko ocienione. Roślina zakwita w pojemniku gdy osiągnie 1-1,5 metra wysokości. Kwiatostan utrzymuje się przez długi czas, zdobiąc roślinę, nawet w pomieszczeniu.

Musa laterita z łatwością rozmnaża się poprzez oddzielanie roślin przybyszowych, te tworzą się na końcówkach wędrującego kłącza, przez co łatwiej je odcinać od rośliny matecznej niż u innych gatunków. Sadzonki po oddzieleniu utrzymujemy w cieniu, w warunkach ciepłych i wilgotnych.

W przypadku rozmnażania rośliny poprzez wysiew nasion, należy się upewnić, że te są świeże. Przed umieszczeniem ich w przepuszczalnym podłożu, powinny zostać wcześniej wymoczone w ciepłej wodzie przez co najmniej dobę. Wschody następują po mniej więcej 1-6 miesiącach w temperaturze 25-30 °C.

wtorek, 28 stycznia 2014

Musa itinerans Cheesman



Brak synonimów.


Bananowiec itinerans w naturalnym środowisku występuje w Azji Południowo-Wschodniej w szczególności na terytorium Chin, w prowincji Junnan, na wysokości do 2700 m n.p.m. Jego nasiona zostały włączone do katalogu roślin i są przechowywane w Millennium Seed Bank w Ogrodach Kew w Wielkiej Brytanii, w związku ze znaczeniem gatunku dla środowiska naturalnego. Różowe owoce Musa itinerans stanowią ważny element diety słoni azjatyckich.

Populacja bananowca w Chinach jest stosunkowo niewielka, na domiar złego w związku ze stale rozwijającym się rolnictwem komercyjnym zmniejsza się powierzchnia lasów naturalnych. W latach 2006-2007 dokonano zbioru nasion wielu gatunków roślin w prowincji Yunnan, będącej najbardziej różnorodnym pod względem biologicznym obszarem w Chinach. Zbiorów dokonał Instytut Botaniki Kunming Chińskiej Akademii Nauk, której partnerem jest Millenium Seed Bank. W ten sposób cenne nasiona trafiły do Europy. Z zebranych nasion szczególną rolę odgrywają te, należące do dwóch podgatunków Musa itinerans: Musa itinerans annamica oraz Musa itinerans lechangensis, które zostały ocenione jako najbardziej zagrożone wyginięciem w związku z działalnością człowieka.

Pseudo-kłodzina tego gatunku składa się ze ściśle przylegających do siebie pochew liściowych. Osiąga średnio 3-7 metrów wysokości, a jeden z rodzajów tego bananowca może dorastać nawet do 12 m. Odrosty korzeniowe pojawiają się w pewnym oddaleniu od rośliny matecznej (około 1 metra), jako że kłącze ma tendencję do rozprzestrzeniania się na znacznej odległości. Stąd właśnie wziął się drugi człon nazwy gatunkowej-itinerans, co znaczy wędrujący.

Kolor pseudo-kłodziny jest żółtozielony, z wiekiem zmieniający barwę na fioletową. Blaszki liści mają kształt jajowato-podłużny, osiągają do 3 m długości i 90 cm szerokości, osadzone na długich ogonkach. Z wnętrza pseudo-kłodziny, u jej szczytu, wyrasta na wpół przewieszający się kwiatostan, który początkowo wygląda jak wielki, podłużnie-owalny, ciemnoczerwony pąk. Po jego otwarciu pojawia się szypuła, a na niej rurkowate, bogate w nektar kwiaty, skupione w podwójne rzędy-te zapylane są przez nektarniki lub nietoperze, z racji uwalniania nektaru zarówno w ciągu dnia, jak i w nocy.

Owoce, czyli banany-które z punktu widzenia botaniki są jagodami-wyrastają klastrami po około 18 sztuk. Na całym owocostanie znajduje się maksymalnie do 10 klastrów. Każdy, pojedynczy owoc mierzy do 14 cm długości i zawiera w sobie liczne nasiona, o nieregularnym kształcie.

Gatunek ten może znieść temperaturę do kilku stopni poniżej zera. Niektóre podgatunki wykazują znaczą tolerancję na suszę. Musa itinerans jest rośliną w dużym stopniu odporną na choroby i pasożyty. Na podstawie obserwacji w naturalnym środowisku uznano, iż jest to gatunek, tak zwany, pionierski, który z łatwością rozprzestrzenia się w krótkim czasie na wylesionych czy zdegradowanych obszarach, jeśli tylko zapewnione ma duże ilości wody. Przyczynia się do tego szybki wzrost pseudo-kłodzin oraz wędrujące w glebie kłącza. Czasami ludność lokalna użytkuje te rośliny jako karmę dla świń.

W uprawie pojemnikowej roślina nie nastręcza większych trudności. Wymaga, jak większość bananowców, gleby żyznej, o odczynie kwaśnym, przepuszczalnej i stale wilgotnej. W okresie intensywnego wzrostu konieczne jest obfite nawożenie. Jedynym problemem mogą okazać się wędrujące kłącza, to też pojemnik powinien być możliwie duży. W Europie zachodniej udaje się uprawa w gruncie, ponieważ kłącze po solidnym okryciu może znieść krótkotrwałe spadki temperatur do -10 °C. Cześć nadziemna rośliny obumiera, lecz wiosną z korzeni wybijają nowe łodygi.

Najlepszym stanowiskiem do uprawy jest cień lub półcień, gdzie roślina będzie się rozwijać znacznie szybciej niż w pełnym słońcu. 

Jako, że jest to gatunek botaniczny, możliwe jest rozmnażanie go poprzez odrosty korzeniowe jak i nasiona. W pierwszym przypadku, podziału kłącza należy dokonywać późną wiosną, gdy odrosty osiągną około metra wysokości. Po odłączeniu ich od rośliny matecznej i posadzeniu, należy zapewnić im cień, dużo ciepła i stałą wilgotność gleby nie zalewając sadzonek.

Rozmnażanie z nasion jest nieco trudne, a kiełkowanie nieregularne. Aby uniknąć frustracji lepiej nabyć sadzonkę rośliny, niż próbować sił w wysiewem nasion. Jednak jeśli ktoś decyduje się na ten krok przed siewem powinien moczyć nasiona przez dzień lub dwa w ciepłej wodzie, możliwe, że pomocna dla kiełkowania okaże się skaryfikacja, a nawet stratyfikacja w temperaturze 3-4 °C. Wschody mogą następować nawet po ponad roku czasu to też nie należy zbyt wcześnie pozbywać się pojemnika z nasionami. 

Istnieje kilka podgatunków i rodzajów Musa itinerans, do najpopularniejszych w uprawie należą:


niedziela, 26 stycznia 2014

Musa basjoo 'Sakhalin'



'Sakhalin', czy spolszczone 'Sachalin', to nazwa kultywaru Musa basjoo, którego pochodzenie nie do końca jest jasne. Często pojawia się wzmianka o tym, iż odmiana ta pochodzi właśnie z wyspy Sachalin, leżącej na północ od Japonii. Na tej odstawie można by przypuszczać, że 'Sakhalin' jest najodporniejszą odmianą na działanie niskich temperatur. Tak jednak nie jest.

Najprawdopodobniej, nazwa ta pochodzi od nazwiska człowieka, który przywiózł Musa basjoo z Chin do Rosji, skąd później trafił do Europy za sprawą botanika Jean-Luc Penninckx w 1995 roku, w celu rozmnożenia go metodą in vitro.

W zasadzie nie wyróżnia się odrębności w morfologii pomiędzy Musa basjoo, a odmianą 'Sakhalin'. Niektóre źródła podają, iż 'Sachalin' jest nieco mniejszy, a liście jego są szersze. Pewne jest natomiast, że kultywar ten nie produkuje nasion, z tego powodu można go rozmnożyć wyłącznie poprzez odrosty korzeniowe lub in vitro. Zapewne ta cecha sprawiła, iż rośliną zainteresowali się botanicy.

Uprawa nie jest trudna, w zasadzie nie odbiega od tej opisanej w artykule o Musa basjoo. 

'Sachalin' dorasta do 5 m. Wymaga gleb żyznych i przepuszczalnych, obfitego nawadniania i nawożenia. Najlepsze stanowisko uprawy to pełne słońce.

Liście rośliny obumierają przy temperaturze -2 °C, pseudo-kłodzina przy -7 °C, kłącze przy -16 °C, przy czym jest to temperatura powietrza utrzymująca się przez bardzo krótki okres czasu. Warunki zimowania powinny być zapewnione takie same jak M. basjoo.

Rozmnażanie warto przeprowadzać wiosną, gdy odrosty osiągną ponad 50 cm wysokości. Ważne, by po oddzieleniu młodych roślin od rośliny matecznej sadzonki przetrzymywać w cieple.

Musa basjoo 'Sapporo'



Musa basjoo 'Sapporo' jest kultywarem pochodzącym z Japonii. W zasadzie nie powinno się go uważać za odmianę hodowlaną, ponieważ różnice pomiędzy nim, a Musa basjoo występującym na terenie Chin, powstały na wskutek przystosowywania się sprowadzonych do Japonii roślin do tamtejszego klimatu w ciągu kilkuset lat.

Przystosowanie to było długim procesem, gdzie rośliny przenoszone coraz dalej na północ wysp japońskich poddawane znacznie sroższym warunkom klimatycznym wytwarzały nasiona, z których to wyrastały coraz bardziej odporne osobniki. Naturalna selekcja powodowana ostrymi zimami wykluczała rośliny najmniej zmutowane pod względem odporności. Tak więc człowiek przyczynił się do wyhodowania odmiany 'Sapporo', ale tylko częściowo. Nie powstała ona na skutek krzyżówek międzygatunkowych czy selekcję świadomą, ale poprzez nie do końca uświadomione działanie.

Oprócz wyjątkowej odporności na niskie temperatury sięgającej, w przypadku solidnego zabezpieczenia kłącza, -19 °C, 'Sapporo' jest też wyjątkowo szybko rosnącym bananowcem, mogącym osiągnąć 3 m wysokości w pierwszym roku uprawy. Docelowo dorasta do 4-6 m.

Z racji tego, że do Japonii M. basjoo trafił jako roślina ozdobna i tak też był traktowany przez cały okres przystosowawczy-aż do dzisiaj-często określa się go w Japonii mianem "bananowca ogrodowego". Nazwa ta jest szeroko rozpowszechniona poza Japonią i mocno skorelowana z Musa basjoo "Sapporo".

Podczas zimy kłącze bez zabezpieczenia znosi dobrze okresowe spadki temperatury do -10 °C. Roślina do prawidłowego wzrostu potrzebuje bardzo dużo wilgoci i nawozu. Dynamiczny wzrost jest zauważalny już w temperaturze 15-18 °C. Powyżej 20 °C tempo wzrostu przybiera na sile, a gdy utrzymuje się upał, roślina wypuszcza jeden liść w niecały tydzień, przyrastając każdorazowo 20-30 cm. To oczywiście w sprzyjających warunkach glebowych. Stanowisko uprawy powinno być słoneczne. W okresie zimowym wskazane jest lekkie przesuszenie rośliny.

Bananowca 'Sapporo' można rozmnożyć zarówno poprzez oddzielanie roślin przybyszowych jak i wysiew nasion. Rozdzielanie kłącza winno się wykonywać wiosną, odcinając odrosty blisko rośliny matecznej, tak by posiadały własne korzenie. Następnie po posadzeniu dobrze jest umieścić je w ciepłym i jasnym pomieszczeniu.

Z kolei nasiona przed siewem moczymy dobę w ciepłej wodzie, po czym wysiewamy w lekkie i przepuszczalne podłoże, które utrzymujemy stale wilgotnym ale nie zalanym. Kiełkowanie następuje w czasie 1-6 miesięcy w temperaturze 25-30 °C.

Musa coccinea Andrews



Synonimy:
Quesnelia lamarckii Baker


Opisywany gatunek pochodzi z obszaru Indochin, jednak współcześnie jest szeroko rozprzestrzeniony na całym świecie, w szczególności na obszarze Azji tropikalnej oraz Ameryki Południowej. Bananowiec ten osiąga od 1 do 2 m wysokości, jest więc idealny do upraw pojemnikowych nawet w pomieszczeniu. Liście jego są zielone, eliptyczne lecz nieco wydłużone, osadzone na smukłych łodygach.

Roślinę cechuje niezwykle efektowny, czerwony kwiatostan osadzony na wyprostowanej łodydze. Kwitnienie odbywa się całorocznie i trwa kilka miesięcy. Kwiatostan potraktowany jako kwiat cięty do wazonu może utrzymać się w wodzie około dwóch miesięcy. Zawiązujące się owoce mają różową skórkę i są niejadalne.

Musa coccinea jest znakomitą rośliną zarówno do upraw sezonowych na zewnątrz jak i całorocznych wewnątrz pomieszczeń.

Hodowlę należy prowadzić w większym pojemniku, w glebie żyznej, kwaśnej, wystarczająco wilgotnej. Nawożenie powinno być uskutecznianie całorocznie. Zimą bananowca trzeba uprawiać w ciepłym pomieszczeniu. Stanowisko uprawy może być słoneczne lub cieniste. Gatunek ten źle znosi chłody poniżej 10 °C.

Rozmnażanie przeprowadzamy poprzez oddzielanie roślin przybyszowych, które obficie wyrastają wokół rośliny matecznej. Podział karpy najkorzystniej jest wykonywać wiosną. Drugim sposobem propagowania tego gatunku jest wysiew nasion, które przed umieszczeniem w lekkim i przepuszczalnym podłożu muszą zostać wymoczone w ciepłej wodzie przez 1-2 dni. W czasie kiełkowania koniecznie trzeba utrzymywać wysoką wilgotność gleby orz powietrza. Wschody następują po kilku tygodniach lub miesiącach w temperaturze 20-25 °C. Młode rośliny pikujemy do doniczek i umieszczamy w ciepłym i jasnym miejscu.

Musa cheesmanii N.W.Simmonds



Brak synonimów.


Musa cheesmanii jest dużą i silną rośliną, tworzącą zwarte, bananowe kępy, pochodzącą z prowincji Assam w Indiach. Pseudo-kłodzina osiągająca do 6 m wysokości jest nieco zgrubiała u podstawy. Ma kolor intensywnie brązowoczerwony przy czym nasady pochew liściowych mogą być zielone lub czerwone. Ponad to pseudo-kłodzina ma charakterystyczny, woskowy nalot co szczególnie widoczne jest u młodych roślin.

Ogonki liściowe mają błoniaste krawędzie, które szczelnie przylegają do pseudo-kłodziny. Blaszka liściowa jest szara z fioletowo brązowym unerwieniem, choć nie wyczuwa się na niej woskowania. Sok rośliny jest mleczny i wodnisty.

Kwiatostany żeńskie są odchylone od rośliny na długiej szypułce grubości około 4 cm. Kwiaty są koloru kremowobiałego lub bladożółte. W owocach znajdują się kuliste, szorstkie w dotyku, lekko spłaszczone nasiona, o średnicy 8-10 mm i grubości 5-7 mm.

Nazwę Musa cheesmanii nadano roślinie na cześć E.E. Cheesman'a, profesora botaniki w Imperial College of Tropical Agriculture w Trynidadzie.

Bananowca cheesmanii cechuje podobna odporność na niskie temperatury jak i Musa sikkimensis. Jest to spowodowane tym, że oba gatunki występują praktycznie na jednakowym obszarze. O cechach roślin decydują panujące warunki klimatyczne. Kluczową rolę w przystosowaniu się roślin do krótkotrwałego mrozu odgrywają spływy syberyjskich mas powietrza w kierunku południowym, przez Chiny nad Indie. Pomimo czasowego oddziaływania temperatur ujemnych na środowisko w tamtej części świata, ziemia praktycznie nigdy nie zamarza, a więc o mrozoodporności bananowców nie może być mowy. Najniższe temperatury powietrza jakie może znieść M. cheesmanii wynoszą -18 °C po starannym okryciu kłącza.

Do uprawy w Polsce najlepszy jest duży pojemnik z żyzną i przepuszczalną glebą. Tę z kolei należy utrzymywać stale wilgotną w okresie letnim, a w czasie zimy dopuszczalne jest jej lekkie przesuszenie. Idealnym stanowiskiem do uprawy jest słoneczne miejsce w ogrodzie lub na tarasie. W okresie intensywnego wzrostu koniecznym staje się silne nawożenie.  

Bananowiec cheesmanii osiąga 6-7 m wysokości jeśli uprawiany jest w gruncie. W pojemniku może osiągnąć około 3 m. 

Roślinę można rozmnożyć poprzez podział karp korzeniowych lub przez nasiona. Rozmnażając wegetatywnie należy odcinać młode sadzonki późną wiosną wraz z częścią korzeni. Po posadzeniu ważne jest zapewnienie ciepła, światła i wilgoci. 

Nasiona z kolei przed siewem powinno się moczyć przez 3 dni w ciepłej wodzie, a następnie siać w przepuszczalne i lekkie podłoże. Ważne jest utrzymywanie stałej wilgotności gleby oraz powietrza. Kiełkowanie następuje w czasie od jednego do kilku miesięcy gdy temperatura utrzymuje się na poziomie 25-30 °C.

Musa beccarii N.W.Simmonds



Brak synonimów.


Jest to jeden z najpiękniejszych bananowców botanicznych, nadający się zarówno do upraw ogrodowych, tarasowych jak i do utrzymywania całorocznie w pomieszczeniu, gdzie bardzo często zakwita. Kwiatostan jest wzniosły, zjawiskowo piękny, żywo czerwony i utrzymuje się przez długi okres czasu. 

Musa beccarii pochodzi z Malezji, dokładnie z Sabah w północno-wschodniej części Borneo. Nazwa rośliny pochodzi od nazwiska włoskiego naturalisty Odoardo Beccari, odkrywcy nowego gatunku.

Bananowiec dorasta do 3-3,5 m wysokości, przy czym pseudo-kłodzina osiąga 1-1,5 metra. Pochewki liściowe są zielone i błyszczące z brązowo-fioletowymi krańcami. Ogonki liściowe mają długość 30-35 cm. Liście z kolei są długie, osiągają około jednego metra, a przy tym szerokie na 30 cm. Ich kolor jest jasnozielony, a kształt podłużnie lancetowaty.

Kwitnienie rozpoczyna się, kiedy cała roślina osiąga 1-1,5 m wysokości. Kwiatostan pojawia się na czubku pseudo-kłodziny. Błyszczące przylistki kwiatostanu ściśle zachodzą na siebie, kolor ich jest zielony i czerwony z żółtymi końcówkami.
Musa beccarii var. hottana

Owoce pojawiają się małymi grupami, po 2-5 klastrów (pęczków), na krótkich, wyprostowanych łodyżkach, a każdy z klastrów składa się z 1-3 zielonych owoców. Kształt ich jest cylindryczny, zwężający się ku górze. Osiągają długość 5-15 cm oraz około 2 cm średnicy.

Bananowiec ten wytwarza podziemne bulwy, przypominające cebule, z których wyrastają pseudo-kłodziny. Gdy owocowanie dobiega końca, stare bulwy i wyrastające z nich łodygi obumierają, ale w zamian w ziemi pozostaje duża liczba małych cebulek, z których wyrastają nowe rośliny.

W roku 2005, po przeprowadzeniu dogłębnych badań terenowych, ponownie opisano omawiany gatunek. Było to związane z odkryciem nowego, niezwykle rzadkiego rodzaju roślin, występującego na ograniczonym rzeką Kinanbatangan obszarze, we wschodniej części prowincji Sabah. Nowo odkryty rodzaj nazwano Musa beccarii var. hottana. Bananowce spotykane w handlu w Europie należą do starego typu roślin, sklasyfikowanego obecnie jako Musa beccarii var. beccarii. Szczegóły znajdują się w linku: Genome constitution for Musa beccarii.

Musa beccarii ma zastosowanie głównie jako roślina ozdobna, choć jej owoce nadają się do spożycia. Do uprawy potrzebna jest zasobna i przepuszczalna gleba o odczynie kwaśnym. Stanowisko może być zarówno słoneczne jak i zacienione. Konieczy jest też obszerny pojemnk, z racji rozrastających się w podłożu bulw. Bananowca cały rok należy utrzymywać w cieple, szkodzą mu temperatury poniżej 10 °C. Ważne jest zapewnienie stałej wilgotności gleby oraz nawożenia.

Rozmnażanie przeprowadzamy przez oddzielenie bulw przybyszowych, kiedy wyrosną z nich nowe pędy, lub poprzez wysiew nasion. W przypadku tej drugiej metody, nasiona należy moczyć w ciepłej wodzie przez dzień lub dwa, następnie wysiać do lekkiego i przepuszczalnego podłoża, utrzymywać wysoką wilgotność podłoża oraz powietrza. Wschody następują w przeciągu kilku tygodni lub miesięcy w temperaturze 20-25 °C. Po wschodach sadzonki należy pikować do doniczek i uprawiać w cieple.