Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Palmy. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Palmy. Pokaż wszystkie posty

sobota, 8 marca 2014

Wymagania temperaturowe palm.



Palmy, jak wszelkie inne rośliny, mają swoje wymagania. Co więcej, wymagania te są zdecydowanie różnorodne. Nie da się więc uprawiać pierwszej, lepszej palmy ot tak po prostu. Aby hodowla przyniosła odpowiednie efekty, koniecznym jest poznanie konkretnych wymagań dla konkretnych rodzajów, a nawet gatunków tych roślin. Bardzo wyraźnie objawia się ta konieczność w odniesieniu do zagadnień związanych z temperaturą.

Choć wydawać by się mogło, że skoro palmy pochodzą z obszarów tropikalnych i subtropikalnych, to ich wymagania temperaturowe są wysokie. Otóż, u niektórych gatunków tak właśnie rzecz się ma i zginą one nim słupek rtęci spadnie poniżej zera. Jest jednak spora grupa roślin zdolnych wytrzymać spadki temperatury poniżej -5 °C, a niektóre zniosą przez jakiś czas nawet ponad dziesięciostopniowy mróz. 

Licuala grandis wymaga ciepła i cienia. Jest doskonałą rośliną do wnętrz.

Z tego powodu palmy to kolejna grupa roślin, obok bananowców, które padły ofiarą "mrozoodpornego marketingu", a co za tym idzie, wiele osób straciło swoje pieniądze, ponieważ dało się nabrać na slogan: "palmy mrozoodporne". Takie, rzecz jasna, nie istnieją! Znane są gatunki, co najwyżej, o wysokiej odporności na spadki temperatur poniżej zera, a to nie to samo co pełna mrozoodporność.

Zasadniczo do mieszkań lepiej jest wybierać rośliny o wysokich wymaganiach temperaturowych, ponieważ są one z reguły delikatniejsze w wyglądzie, dość często nie posiadają ostrych kolców, są z tego powodu bezpieczniejsze i w większym stopniu tolerują cień. Choć nie są to reguły odnoszące się do wszystkich gatunków ciepłolubnych.

Gatunki o większej odporności, najlepiej udają się, gdy sezonowo uprawiane są w ogrodzie. Wiele palm występuje w naturalnym środowisku na granicy mrozów, znosząc okresowe przymrozki. Tajemnicą ich przetrwania w takich warunkach jest suche powietrze i brak opadów atmosferycznych. W dni pochmurne, kiedy opady mogą się zdarzać, gruba warstwa chmur ogranicza promieniowanie ciepła z atmosfery, przez co temperatury pozostają na plusie.

Niestety w Europie mróz może się zdarzyć nawet w czasie pochmurnego nieba i opadów. Jeśli w okresie niepogody stożek wzrostu zamoknie i zamarznie, to wspomnianych warunków nie przetrwa żadna palma, nawet jeśli temperatura spadnie tylko kilka stopni poniżej zera.

To właśnie dzięki temu, że na południu Europy opadów jest mało oraz dominuje suche powietrze palmy rosną dobrze i znoszą fale krótkotrwałych ochłodzeń, nawet do około -20 °C, co zdarzało się na Bałkanach i w Turcji. Oczywiście w takich warunkach przeżywała tylko część roślin, które były wystarczająco dorosłe i genetycznie odporne. 

Washingtonia filifera to odporna  palma o pięknych, wachlarzowatych liściach.
Jednym z najodporniejszych gatunków palm, o liściach pierzastych, jest popularny daktylowiec kanaryjski (Phoenix canariensis). Na kontynencie europejskim spotyka się go w uprawie w miejscach tak daleko wysuniętych na północ jak Londyn czy Edynburg. Jest to możliwe, ponieważ dorosłe egzemplarze tej rośliny mogą wytrzymać spadki temperatur do -12 °C. To też większym zagrożeniem niż niska temperatura są tam opady, przed którymi należy zabezpieczać rośliny owijając je odpowiednim materiałem. 

Nieco mniej odpornym gatunkiem jest daktylowiec właściwy (Phoenix dactilifera), znoszący spadki temperatur maksymalnie do -8 °C. Dotyczy to oczywiście dorosłych palm. Co ciekawe dużą odpornością na zimno cechują się również inne gatunki z rodzaju Phoenix, pochodzące z obszarów tropikalnych (Phoenix roebelenii i Phoenix reclinata), znoszące temperatury do siedmiu stopni poniżej zera. 

Bardzo odporna jest również Butia capitata, znosząca spadki temperatur do -15 °C, pod warunkiem, że panują bardzo suche warunki, zarówno glebowe jak i powietrzne.

Do najodporniejszych palm należą rośliny o liściach wachlarzowatych z rodzaju Trachycarpus.  Najwytrwalszym gatunkiem jest tu Trachycarpus takil wytrzymujący do -18 °C. 

Innym, bardziej popularnym gatunkiem jest Trachycarpus fortunei mogący przetrwać do -14 °C, a pewna jego forma Trachycarpus fortunei 'Wagnerianus' (wcześniej Trachycarpus wagnerianus) wytrzymuje dobrze temperatury rzędu -15 °C, a ponad to dość dobrze znosi krótkotrwałe spadki temperatury do -18 °C. Tak ekstremalna odporność jest spowodowana kilku pokoleniową ewolucją odmiany 'Wagnerianus' na terenie Japonii, gdzie została po raz pierwszy opisana przez niemieckiego botanika Alberta Wagnera. Początkowo uznano, iż szorstkowiec fortunego i szorstkowiec wagnera to dwa różnie gatunki, ponieważ różnią się one od siebie w znaczny sposób pod względem morfologicznym, jednak badania genetyczne zdecydowanie wykluczyły taką możliwość. 

Kolejne wyjątkowo wytrzymałe gatunki to na przykład: Sabal minor znoszący do -13,5 °C, Serenoa repens, która może przeżyć temperatury do -12,5 °C, czy karłatka europejska (Chamaerops humilis) wytrzymująca do -11,5 °C. 

Odporność na niskie temperatury palm była szczegółowo analizowana w Instytucie Botaniki Uniwersytetu w Innsbrucku oraz w warunkach występowania roślin w przyrodzie. Wszystkie analizy potwierdzają stosunkowo wysoką tolerancję na niskie temperatury niektórych gatunków, podkreślając zmniejszanie się tej odporności w znaczący sposób w skutek oddziaływania wilgotnego powietrza, opadów atmosferycznych oraz intensywnie wiejących wiatrów. Jeszcze jednym istotnym wnioskiem z przeprowadzanych badań było to, iż palmy znoszą niskie temperatury dobrze, jeśli są one poddawane ich działaniom stopniowo, czyli spadki temperatury następują systematycznie o kilka stopni. Diametralne zmiany temperatur okazywały się zabójcze nawet dla dorosłych roślin. 

Mając w świadomości powyższe informacje łatwiej zrozumieć jak to możliwe, że uprawa palm całorocznie w gruncie jest możliwa w Zachodniej i częściowo w Środkowej Europie. 

Całoroczna hodowla niektórych gatunków na zewnątrz jest możliwa nawet w zachodnich i północno-zachodnich regionach Polski. Oczywiście Aby była ona udana, koniecznym jest przestrzegane pewnych zasad. Pierwszą jest nabycie lub wyhodowanie odpowiednio dużej rośliny. Lepiej jednak jeśli posiadamy roślinę wyhodowaną przez nas, która przez lata była przetrzymywana w ogrodzie do późnej jesieni. Palma zakupiona od plantatora zapewne nie będzie tak odporna, ponieważ najprawdopodobniej uprawiano ją pod osłonami lub w klimacie ciepłym, by jak najszybciej osiągnęła pokaźne rozmiary. 

Miejsce przeznaczone pod uprawę całoroczną  powinno być osłonięte, a jednocześnie jasne. Nie może w nim zalegać woda. Deszczu ze śniegiem i równoczesnego mrozu żadna palma nie przetrwa, zatem konieczne jest również zabezpieczenie foliowe, poliwęglanowe lub szklane. 

Innym, istotnym elementem jest gleba, którą należy ochraniać przed zmarznięciem, ponieważ korzenie palm są niezwykle delikatne. Jeżeli część podziemna zostanie uszkodzona, to takiej palmie już nic nie pomoże, nawet jeśli w tym samym czasie liście pozostają nienaruszone. To też przed posadzeniem najlepiej odpowiednio przygotować dół, w którym roślina ma zostać umieszczona, wykładając go materiałem izolującym, a w czasie zimowania podstawę kłodziny koniecznie trzeba solidnie okopcować na przykład liśćmi. Dla bezpieczeństwa warto zaopatrzyć się w termometr glebowy, i czujnie sprawdzać prognozy pogody. By palma nie wymarzła, temperatura gleby nie może spadać poniżej -6 °C. W czasie panowania słonecznej aury warto kontrolować również wilgotność gleby. Wiemy, że palmy nie tolerują jej przesuszania, to też podlewanie zimą może okazać się działaniem niezbędnym. 

Nie należy jednak zbyt optymistycznie podchodzić do tolerancji na zimno, ponieważ tolerancja nie oznacza wcale pełnej akceptacji. Większość palm preferuje wysokie, lub nawet bardzo wysokie temperatury, a przy okazji wysoką wilgotność powietrza. Najlepszych efektów uprawy można zatem spodziewać się, w warunkach klimatu umiarkowanego w szklarni albo w ogrodzie zimowym. Zdecydowana większość palm może być zimowana w szklarni zimnej lub chłodnej, pozostałe wymagają pomieszczeń ciepłych, o temperaturze minimalnej rzędu 17
°C. Organizując pomieszczenie dla palm najlepiej komponować gatunki o podobnych wymaganiach termicznych oraz biorąc pod uwagę zapotrzebowanie na światło. W organizowaniu zieleni pod tym względem, powinna pomóc poniższa tabela:


Tabela przedstawia zapotrzebowanie roślin na światło oraz przydatność ich do uprawy w warunkach ogrodowych bądź też zimnej, chłodnej lub ciepłej szklarni.




GATUNEK MOŻLIWOŚĆ UPRAWY CAŁOROCZNEJ W GRUNCIE Z ZACHOWANIEM WARUNKÓW SPECJALNYCH SZKLARNIA ZIMNA Z TEMPERATURĄ MINIMALNĄ 3-10 °C SZKLARNIA CHŁODNA Z TEMPERATURĄ MINIMALNĄ 11-16 °C SZKLARNIA CIEPŁA Z TEMPERATURĄ MINIMALNĄ 17 °C DUŻE ZAPOTRZEBOWANIE NA ŚWIATŁO MAŁE ZAPOTRZEBOWANIE NA ŚWIATŁO
Acanthophoenix alexandrae





X

X
Areca catechu





X

X
Arenga micratha

X X

X

Brahea armata



X

X

Brahea edulis



X

X

Butia capitata X X X

X

Rodzaj Calamus

X X



X
Caryota mitis

X X X

X
Caryota urens



X X X

Chamaedorea cataractarum



X X

X
Chamaedorea elegans

X X



X
Chamaedorea ernesti-augustii





X

X
Chamaedorea seifrizii





X X

Chamaerops humilis X X X

X

Chrysalidocarpus lutescens

X X X

X
Copernicia alba

X X



X
Copernicia prunifera



X

X

Dypsis decipiens

X X

X

Euterpe edulis





X

X
Euterpe oleracea





X

X
Howea forsteriana





X

X
Hyophorbe lagenicaulis





X

X
Hyophorbe verschaffeltii





X X X
Jubaea chilensis X X X

X

Licuala grandis





X

X
Licuala ramsayi

X X



X
Livistona australis

X X

X

Livistona chinensis X X X

X

Livistona rotundifolia

X



X

Phoenix canariensis X X X

X

Phoenix dactylifera X X X

X

Phoenix reclineata X X X

X

Phoenix roebelenii



X X X X
Phoenix theophrasti X X X

X

Pritchardia pacifica

X X

X

Rhapis humilis

X X



X
Sabal minor X X X

X

Sabal palmetto



X

X

Serenoa repens X X X

X

Socratea exorrhiza





X X

Syagrus romazoffiana

X X

X

Trachycarpus forunei X X X

X

Trachycarpus latisectus X X X

X

Trachycarpus martianus X X X

X

Trachycarpus nanus X X X

X

Trachycarpus takil X X X

X

Washingtonia filifera X X X

X

Washingtonia robusta

X X

X

środa, 26 lutego 2014

Palmy jako rośliny użytkowe.



Choć wydawać by się mogło, że główną zaletą plam są ich niezwykłe walory dekoracyjne, to w rzeczywistości jest zupełnie inaczej. Oczywiście punkt widzenia jest zależny od punktu siedzenia. Z tego powodu przeciętny Polak, czy nawet Europejczyk upatruje w palmie domowego kwiatka, nie znając innych możliwości zastosowań.

Dla ludności zamieszkującej strefy o klimacie ciepłym, gdzie palmy rosną od niepamiętnych czasów, rośliny te mają najczęściej zupełnie inne zastosowanie. Pod względem użytkowym bowiem palmy, w świecie roślin, mają najszersze spektrum zastosowania. Szczególną rolę dla człowieka odgrywają dwa gatunki: Cocos nucifera, o którym mówi się, że ma 999 zastosowań oraz Borassus flabellifer-temu przypisuje się 801 sposobów na wykorzystanie. W wielu regionach świata plantacje palmowe pełnią najważniejszą rolę w kwestii utrzymania rolnictwa.

Do najważniejszych walorów użytkowych palm, zaliczyć należy produkowane przez te rośliny drewno, które doceniano już setki lat przed Chrystusem. Sam Arystoteles przypisywał mu superlatywy, rozpływając się nad jego trwałością. Drewno palmowe w dalszym ciągu wykorzystywane jest w budownictwie czy w meblarstwie. Z wydrążonych kłodzin palmowych tworzy się rury wodociągowe i kanalizacyjne. Z kłodzin roślin pnących (zwanych też trzcinowymi), wytwarza się znany na całym świecie rattan. Do tego celu wykorzystuje się około sześćset gatunków palm z rodzaju Calameae.

Bardzo szerokie zastosowanie mają również liście palmowe, te najczęściej użytkuje się do pokrywania dachów zabudowań. Służą też do wyplatania koszy. Z włókien liściowych, owoców czy z części kłodzin wykonuje się siatki, maty, szczotki, misy i wiele innych narzędzi i naczyń używanych na co dzień.

Kolejnymi, istotnymi produktami otrzymywanymi z palm są oleje. Tu przodującą rolę pełni palma kokosowa. Kopra, czyli wysuszony miąższ kokosowy, zawiera do 70 % tłuszczu. Świeży rozdrobniony miąższ wraz z wodą kokosową poddawany jest tłoczeniu, w celu uzyskania tak zwanego oleju kokosowego. Ten wykorzystywany jest na całym świecie w kuchni w czasie przyrządzania potraw, jak również w kosmetyce i innych gałęziach przemysłu.

Jako źródło oleju palma kokosowa ustępuje miejsca tylko jednemu gatunkowi: Elaeis guineensis, potocznie zwanemu olejowcem gwinejskim lub afrykańską palmą olejową. Pozyskiwany tłuszcz, wyciskany z miąższu owoców i z nasion, wykorzystuje się w kosmetyce oraz przemyśle spożywczym do wytwarzania margaryn i innych produktów. Tłuszcz pochodzący od palm z rodzaju Orbignya służy z kolei przy produkcji mydła. Oprócz wymienionych istnieją setki innych gatunków, wykorzystywanych do produkcji tłuszczy.

Innym produktem pozyskiwanym z palm są cukry. Te uzyskuje się z soku wydzielanego przez rośliny po obcięciu na przykład kwiatostanów. Dotyczy to zwłaszcza takich gatunków jak: Arenga pinnata, Caryota urens czy Raphia vinifera. Sok tych roślin można odparowywać, uzyskując cukier palmowy, lub też poddawać go fermentacji w celu wytworzenia wina palmowego. Szczególnie nadaje się do tego wspomniana już wcześniej palma winna-Borassus flabellifer. To właśnie z destylowanego soku tej palmy produkuje się znany w  świecie arak. Z kolei sok z palmy miodowej czyli Jubea chilensis wytwarza się tak zwany miód palmowy. Ta wielka zaleta przyczyniała się do tego, że roślina została w znaczący sposób wyniszczona. W związku z tym, w roku 1971 wprowadzono zakaz pozyskiwania soku z tej palmy, aby uchronić gatunek od zagłady.

Gatunkiem przynoszącym chwile przyjemności ludziom zamieszkującym Azję Południową jest palma betelowa, spotykana w Europie w uprawie doniczkowej. Łacińska nazwa tej rośliny to Areca catechu. Nasiona wydłubane z pomarańczowej pestki kroi się na kawałki, posypuje sproszkowanym wapieniem, cynamonem i innymi przyprawami, następnie owija się je w liście pieprzu beletowego i żuje. W Europie suszone wiórki kokosowe czy kandyzowane daktyle również służą do wyrobu słodyczy, chociaż w obszarach występowania roślin je rodzących, są używane głównie jako podstawowy środek spożywczy.

Z palm otrzymujemy również wosk i choć nie zawsze istnieje opłacalność jego zbioru, to jest on jednym z najlepszych jakie można pozyskać w ogóle. Wosk służy roślinom głównie do ograniczania parowania wody z liści. Do palm wytwarzających najlepszej jakości woski oraz w największych ilościach, należy, pochodzący z Brazylii, woskowiec-Copernicia prunifera. W ciągu roku można pozyskać z niego około 200 g produktu. Innym cennym gatunkiem jest woskodrzew-Ceroxylon andicola, wydzielający wosk na kłodzinie i liściach. Pozyskiwany produkt jest mniej wartościowy, ponieważ zawiera w sobie żywicę. Po ścięciu jednego drzewa otrzymuje się około 10 kg wosku. Jeszcze jednym gatunkiem jest, pochodząca z Madagaskaru, Raphia farinifera, wydzielająca, w małych ilościach, wosk na liściach, wykorzystywany jako substancja utwardzająca.

Palmy wykorzystuje się również do wyrobu papieru. W tym celu pozyskiwano w przeszłości celulozę z karłatki europejskiej-Chamaerops humilis. W Indiach wykorzystywano do pisania liście palmy Corypha utan. Są one na tyle wytrzymałe, że po ponad 1000 latach, do dnia dzisiejszego, pozostały dobrze zachowane dokumenty  spisane na nich. Na Malajach z kolei, delikatne liście Nypa fruticans używane są jako bibułka do wyrobu papierosów.

Oprócz wymienionych sposobów użytkowania palm istnieje jeszcze wiele innych, które można by mnożyć całymi godzinami. Nie jest jednak celem tego artykułu omawianie wszystkich możliwych do pozyskania produktów, czy zastosowań, ale zwrócenie uwagi na fakt, iż to co nam często wydaje się być roślinną dekoracją, wcale nią, w rzeczy samej, być nie musi.

niedziela, 23 lutego 2014

Wartości estetyczne i dekoracyjne palm.



Palmy fascynują człowieka od niepamiętnych czasów, w związku z ich niezwykłym wyglądem, diametralnie odróżniającym je od pospolitych drzew-czy to liściastych, czy też iglastych. Współcześnie zainteresowanie tym rodzajem roślin nie słabnie, a wręcz przeciwnie. Tym bardziej, że dzięki głębszemu poznaniu mnogości gatunków, ich cech oraz odkrywaniu nowych, dotąd nieznanych, istnieje możliwość o wiele lepszego doboru odpowiednich roślin do preferowanego typu uprawy. 

W przeszłości palmy kojarzyły się praktycznie tylko z roślinami uprawianymi w pomieszczeniach. Obecnie coraz częściej spotyka się je jako sezonową ozdobę ogrodów w krajach o klimacie umiarkowanym. Charakterystyczne liście wnoszą do tradycyjnej przestrzeni powiew egzotyki, a dzięki unikatowemu komponowaniu się do elementów architektonicznych doskonale nadają się do uprawy w pobliżu zabudowań. 

Ponad to, palmy świetnie nadają się do tworzenia kompozycji z innymi roślinami, najczęściej niskimi, okrywowymi lub pnącymi, o umiarkowanej sile wzrostu. Jakkolwiek by jednak palm nie uprawiać, czy jako solitery, czy też w większych skupiskach wraz z roślinami towarzyszącymi, wyrafinowany wygląd tych roślin wymaga, by otoczenie wokół nich było również estetyczne i zadbane.

Przy dobieraniu palm do otoczenia warto zwrócić uwagę na kilka istotnych elementów, jak na przykład fakt, iż rośliny o liściach pierzastych lepiej się prezentują na tle jednokolorowych, jasnych murów. Gatunki o silnie opadających liściach należy z kolei ustawiać na pewnych podwyższeniach, balkonach, załamaniach schodów, czy innych podobnych, tak by pochylające się liście nie leżały na ziemi czy posadzce, a mogły swobodnie zwisać. Palmy o dużych gabarytach prezentują się najlepiej same, zaś mniejsze w grupach, jednak przy łączeniu takich stanowisk, trzeba uwzględnić wielkość roślin i te niższe ustawiać w taki sposób, by wyższe nie zasłaniały widoku na nie.

Sadząc do doniczki z palmą roślinę towarzyszącą, należy zwrócić uwagę by obie miały podobne wymagania glebowe, świetlne i wodne. Do polecanych roślin towarzyszących należą bugenwille, pnące solanum, begonie, pelargonie, surfinie, asparagusy czy paprocie. Wszystko zależne jest od gustu i warunków uprawy.

Palmy hodowane całorocznie w pomieszczeniu zazwyczaj uprawia się samotnie, kompozycje natomiast częściej układa się w ogrodach zimowych czy w czasie uprawy na zewnątrz. 

W uprawach pojemnikowych czasami zdarza się, że palma zakwita. W szczególności dotyczy to gatunków z rodzaju: Chamaerops, Chamaedorea czy Trachycarpus. Takie zdarzenie wnosi znaczne urozmaicenie czy to w pomieszczeniu, czy też w ogrodzie. Palmy uprawiane całorocznie w domu zakwitają o dowolnej porze roku, te zaś przetrzymywane zimą w chłodzie, a latem na zewnątrz, najczęściej kwitną późną wiosną. 

Rośliny wystawiane sezonowo na zewnątrz powinny dobrze znosić silne słońce oraz w jak najwyższym stopniu niskie temperatury. Dla palm tropikalnych europejskie lato jest często za zimne, natomiast odpowiednie dla gatunków subtropikalnych, pochodzących z Azji, Ameryki Północnej i Południowej, Afryki i Europy.

Problemem w czasie uprawy sezonowej na zewnątrz jest konieczność corocznego aklimatyzowania rośliny do warunków ogrodowych. Najlepiej przenosiny rozpocząć gdy temperatury na zewnątrz utrzymują się na poziomie około 20 °C, a nocami nie spadają poniżej zera. Pomocne może okazać się śledzenie prognoz pogody w wiarygodnych źródłach (osobiście, na podstawie własnych doświadczeń, polecam portal TwojaPogoda.pl).

Po wyniesieniu roślin na zewnątrz, należy je ustawić w miejscu ocienionym i dopiero po tygodniu lub dwóch możemy przenosić palmę w coraz jaśniejsze miejsce. Drastyczna zmiana nasłonecznienia może spowodować poparzenia liści. W przypadku aklimatyzacji, nie bez znaczenia pozostaje również wiek roślin. Palmy dojrzałe znoszą przeprowadzki o wiele lepiej jak młode. 

Uprawiając palmy na zewnątrz musimy koniecznie zwracać uwagę na wilgotność gleby, która wysycha znacznie szybciej jak w pomieszczeniu, a która powinna być stale wilgotna. Ważny jest też zapewnienie dużej wilgotności powietrza i częste polewanie roślin wieczorami w czasie utrzymywania się upałów. 

Jesienią, podobnie jak i wiosną, należy zwracać baczną uwagę na zmieniające się temperatury. Jedno zaniedbanie może skutkować nawet utratą palmy. Lepiej jest zabrać rośliny do pomieszczeń za wcześnie, jak zbyt późno.

sobota, 22 lutego 2014

Uprawa palmy na sposób amatorski.



Uprawę palm możemy rozpocząć dwojako, po pierwsze kupując żywą roślinę, rosnącą w doniczce, lub też zaczynając wszytko od początku... To znaczy od nasion. Drugi sposób może nie należy do prostych, jednak na pewno jest o wiele bardziej ekscytujący od pierwszego. A że na człowieka ekscytacja wpływa pozytywnie, warto się odrobinę pomęczyć.

Palmy generalnie rozmnażane są z nasion, ponieważ sadzonkowanie nie ma tu zastosowania, a tworzenie kultur in vitro nie jest opłacalne. Wysiew nasion jest bowiem najszybszym i najtańszym sposobem otrzymywania materiału do uprawy. U niektórych gatunków możliwe jest jeszcze oddzielanie pojawiających się odrostów, jednak ten sposób nie daje gwarancji przeżycia sadzonki, a ponad to stwarza ryzyko uszkodzenia rośliny matecznej.

Wysiewanie nasion palm w warunkach domowych obarczone jest dużą niewiadomą. Jeśli jednak odpowiednio się do tego przygotujemy pod względem merytorycznym, sukces może przyjść stosunkowo łatwo. Kluczowym warunkiem dla uzyskania rozsady jest zaopatrzenie się w świeże nasiona palm, co o dziwo może okazać się dość skomplikowane. Z doświadczenia wiem, że kiełkowalność nasion kupionych od sprzedawców w Polsce pozostawia wiele do życzenia. Zbyt długo przechowywane i za nadto przesuszone nasiona szybko tracą zdolność do kiełkowania, a te które jej nie utracą będą kiełkować po wielu miesiącach od siewu. Świeże nasiona najłatwiej kupić zagranicą przez portale aukcyjne lub sklepy internetowe.

Prócz wyszukania świeżych nasion koniecznie trzeba dowiedzieć się jakich warunków do kiełkowania wymagają zakupowane przez nas gatunki roślin. Najłatwiej kiełkują nasiona gatunków subtropikalnych i lepiej na początek takie właśnie nabyć. Gatunki tropikalne potrzebują zazwyczaj wysokich temperatur do wschodów, co wiąże się z koniecznością posiadania szklarni lub podgrzewanego propagatora.

Oprócz odpowiedniej temperatury kluczowa jest jeszcze odpowiednia wilgotność powietrza oraz gleby, tak więc przykrywany pojemnik staje się koniecznością. Dodatkowo, niektóre gatunki, jak na przykład Phoenix dactylifera, potrzebują do kiełkowania światła słonecznego, toteż takich nasion nie należy zakopywać w podłożu, ale nieco je ucisnąć po wcześniejszym wysypaniu ich na powierzchnię gleby. Wiele innych gatunków natomiast wymaga osłonięcia przed promieniowaniem słonecznym.

Jakiekolwiek nasiona uda się nabyć, nieodzownym we wschodach jest czas oczekiwania na nie. Tak więc kto nie posiada cnoty cierpliwości, otrzymuje sposobność by ją w sobie wypracować, a osoby szczycące się nią, będą miały okazję w cnocie tej się umacniać. O ile większość świeżych nasion palm z rodzaju Phoenix lub Trachycarpus przy temperaturze rzędu 25 °C może wykiełkować w ciągu miesiąca, o tyle gatunki tropikalne często kiełkują przez kilka miesięcy, a nawet... lat. Na domiar złego kiełkowanie palm odbywa się wyjątkowo nieregularnie i co gorsza do dziś nie ustalono przyczyny takiego stanu rzeczy.

Dla przykładu przytoczę moje ubiegłoroczne doświadczenie, kiedy po wysiewie nasion palmy z rodzaju Phoenix czekałem na pojawienie się pierwszych kiełków 11 dni. Większość siewek wyrosła w przeciągu trzech miesięcy, po czym około 1/3 wysianych nasion pozostała bez oznak życia. Dopiero jesienią, po tym jak pojemnik pozostał w szklarni, gdy nocą temperatura spadała dość nisko, kiełkowanie rozpoczęło kilka kolejnych nasion. Tak czy inaczej, mniej więcej 1/4 nasion pozostała w pojemniku i są pod dalszą obserwacją.

Z racji tego, że siewki palm większości gatunków wyglądają  dosyć podobnie, warto stosować oddzielne pojemniki do wysiewu nasion ze stosownymi etykietami. W zasadzie najkorzystniej jest wysiewać nasiona do oddzielnych doniczek, co niestety wiąże się z utratą miejsca, ale daje w zamian lepsze warunki rozwoju dla młodych roślin, ponieważ pikowanie siewek niesie za sobą ryzyko straty części z nich.

Podłoże do kiełkowania nasion palmowych powinno być lekkie, przepuszczalne i sterylne. Dobrym materiałem jest mieszanka podłoża kokosowego i perlitu zalana wrzątkiem i odsączona. Można użyć również innej mieszanki, ważne jednak by była ona uboga w składniki odżywcze, co skutkuje szybkim rozwojem korzeni. Nasiona przed siewem powinno się moczyć w ciepłej wodzie z dodatkiem wody utlenionej. Siewkom po wschodach trzeba zapewnić ciepłe i ocienione stanowisko z wysoką wilgotnością powietrza, w innych warunkach należy się liczyć ze stratami. Gdy ostatecznie uzyskamy pewną liczbę roślin i odchowany je przez pierwszy rok wegetacji, możemy być pewni, że nasz "przychówek" będzie o wiele lepiej zaaklimatyzowany do warunków panujących w otoczeniu gdzie  żyjemy, a tym samym znacznie odporniejszy, od roślin nabywanych w sklepie.

Jeżeli wybieramy łatwiejszą drogę prowadzącą do posiadania palmy, czyli zakup gotowej rośliny, warto i tu przestrzegać pewnych istotnych zasad, by pieniądze nie okazały się wyrzuconymi w błoto, tudzież do kompostownika.

Najczęściej planując zakup palmy, decydujemy się na taki krok, ponieważ chcemy posiadać dorodny okaz natychmiast, tym bardziej, że palmy rosną bardzo wolno. Jednak duża palma wymaga dużo przestrzeni i dużo większego pojemnika i do tego o wiele gorzej aklimatyzuje się w nowych warunkach niż roślina młoda. Kiedy więc tracimy duży okaz, za który zapłaciliśmy fortunę, to to musi boleć. Co zrobić by się przed tym ustrzec?

Najważniejsze jest opanowanie emocji, dokładny ogląd zakupowanego towaru oraz zimna, racjonalna kalkulacja powierzchni w domu. Przestrzeń przeznaczona dla palmy powinna być stosunkowo jasna, a jeśli jest to gatunek tolerujący pełne słońce, w zbyt ciemnym miejscu może po prostu powoli ginąć. Liście palmy nie powinny opierać się o żadne elementy pomieszczenia, ani wyposażenia. Powinny za to swobodnie zwisać w powietrzu. Nie jest również wskazane, aby roślina była trącana przez przechodzących obok niej ludzi. Kiedy jednak warunki uda się stworzyć odpowiednie, musimy się liczyć z tym, że gdy palma poczuje sie dobrze na swoim miejscu zacznie intensywnie rosnąć. To z kolei niesie ryzyko, iż po niezbyt długim okresie czasu stanie się zbyt duża, co stworzy niejako kolejny problem.

Wybierając rośliny do pomieszczeń zwróćmy uwagę na fakt, że palmy o liściach pierzastych potrzebują stosunkowo więcej miejsca niż te o liściach wachlarzowatych. Do pomieszczeń odradza się też zakup palm, które posiadają kolce, zwłaszcza w sytuacji, kiedy mogą się na nich pokaleczyć dzieci.

Wybierając palmy, w pierwszej kolejności trzeba przeanalizować stanowisko i przestrzeń. Do całorocznej uprawy wewnątrz najlepiej wybierać gatunki o stosunkowo małych gabarytach i o dużej tolerancji na cień, takie jak np. Chamaedorea elegans, Microcoelum weddelianum, Phoenix roebellenii czy palmy z rodzaju Licuala, które są szczególnie piękne, a przy tym nieduże.

Jeśli planujemy sezonowo uprawiać palmy w ogrodzie, trzeba wybierać gatunki odporne na promieniowanie słoneczne i stosunkowo duże, tak by były zauważalne w dużej przestrzeni. Warto również zwrócić uwagę, by nabywane rośliny cechowały się wysoką odpornością na niskie temperatury, dzięki czemu będziemy mieli możliwość cieszyć się nimi na zewnątrz przez większą część roku.

Ostatecznie, nie ważne jakie palmy decydujemy się nabyć, koniecznie należy zwrócić uwagę na jakość nabywanych roślin. Na początku przyjrzeć się trzeba liściom i tu bardzo ważne jest by u rośliny zauważalny był nowo wyrastający liść. Zdrowa palma bowiem wypuszcza liście nieustannie, kiedy jeden jest już prawie w pełni wykształcony, ze stożka wzrostu wybija już kolejny. Jeśli tak nie jest, to znaczy, że palma została źle przetrzymana i jest w początkowej fazie zamierania. Nie należy kupować takiej rośliny.

W dalszej kolejności zwracamy uwagę na pozostałe liście, jeśli są uszkodzone mechanicznie, może nie wpływać to na stan zdrowia rośliny, ale w znacznym stopniu zmniejszać jej walory dekoracyjne. Dość często zdarza się, że liście roślin mają pozasychane końcówki, a czasem nawet fragmenty liści. To również może być oznaką zbyt dużego przesuszenia, a jako że palmy nie lubią susz, z reguły po takim szoku chorują, co kończy się najczęściej śmiercią. Mocno przesuszona palma to najprawdopodobniej martwa palma, tyle, że po pewnym czasie. To też, nie należy takiej kupować.

Odpowiedni do zakupu egzemplarz powinien cechować się zdrowymi liśćmi bez przebarwień, silną budową, z doniczki powinien wyrastać prosto. Koniecznie, nie powinien posiadać szkodników i mimo, że zazwyczaj rośliny uprawiane komercyjnie są systematycznie opryskiwane, należy dokładnie obejrzeć liście od spodniej ich strony. Jakiekolwiek nieprawidłowości powinny przykuć naszą uwagę i wzmóc ostrożność.

Najlepszym okresem do zakupu palmy jest wiosna i lato, ponieważ w tym okresie wykazują one największą żywotność i zdolności adaptacyjne do nowych warunków. Jesienią oraz zimą ryzyko utraty nowego nabytku jest największe. Jeżeli zakupujemy rośliny pochodzące z rejonów tropikalnych należy zwrócić baczną uwagę by w czasie transportu nie narażać ich na zbyt niskie temperatury, co może dodatkowo wpłynąć na przeżycie w nowym miejscu.

To, jak nowo nabyte rośliny zniosą przeprowadzkę do nowego miejsca w dużym stopniu zależy od tego, jak potraktujemy je na miejscu. Oczywiście każdy gość ma swoje prawa i powinno się zwrócić uwagę, by czuł się komfortowo, dopiero po czasie możemy zacząć go ustawiać... na swoim miejscu.

Jak zawsze po podróży, należny się godziwy odpoczynek i to nie tylko człowiekowi. Roślinie również. Wiemy, że zbyt duży ogrom wrażeń i nadmierna ciekawość powoduje, że zmęczenie jest odczuwalne po wielokroć bardziej, niż w warunkach spokoju. Dlatego, by nasz nowy nabytek nie doznawał szoku w spotęgowanej wersji, koniecznie znajdźmy mu przytulny zakamarek, w którym palma będzie się aklimatyzować. 

Miejsce to powinno być jasne, ale nie w pełnym słońcu. W żadnym wypadku świeżo przyniesionej palmy nie wolno przesadzać, czyniąc to, sami prosimy się o to, by roślina zaczęła ginąć. Palmy są bardzo wrażliwe na zmianę otoczenia i na grzebanie przy korzeniach. W dalszej kolejności należy zwrócić uwagę, aby roślina nie stała przy kaloryferze-suche powietrze to kolejny gwóźdź do trumny. Koniecznie też, w czasie aklimatyzacji, należy zrezygnować z nawożenia, do momentu, aż zauważalny będzie wzrost nowych liści. I w końcu nie wolno dopuścić do przesuszenia ani do zalania bryły korzeniowej. Czas aklimatyzacji trwa z reguły od miesiąca do dwóch.

Kiedy roślina się "oswoi" do nowych warunków i poczuje dobrze, w tedy możemy ustawić ją tam, gdzie planowaliśmy. Jeśli warunki pomiędzy miejscem aklimatyzacji i docelowym są diametralnie różne, na przykład chcemy palmę ustawić w miejscu słonecznym, należy to uczynić stopniowo, przenosząc roślinę w coraz jaśniejszą przestrzeń.

Miejsce docelowe, w którym palma ma pędzić swój żywot, powinno spełniać odpowiednie warunki. W pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę na ilość światła, ponieważ jest kluczowym czynnikiem, determinującym życie rośliny.

Gatunki wymagające małych ilości światła, można ustawić w oknie północnym lub zachodnim, ewentualnie we wschodnim w pewnym oddaleniu. Te z kolei tolerujące więcej światła mogą rosnąć w oknie wschodnim, lub zachodnim, możliwa jest również uprawa ich w wystawie południowej, jednak z zachowaniem przynajmniej metrowej odległości od okna. Gatunki  potrzebujące silniejszego światła uprawiamy blisko okna południowego, południowo-wschodniego lub południowo-zachodniego.

W przypadku upraw palm, bezwzględnie w zasadzie co do gatunku, wyjątkowo istotnym czynnikiem, decydującym w dużej mierze o sukcesie uprawy, jest wysoka wilgotność powietrza oraz stałą wilgotność gleby. 

To dzięki wilgotności powietrza właśnie, następuje szybka aklimatyzacja, zwiększona tolerancja na niedostatek promieniowania świetlnego lub na jego nadmiar, zwiększa się odporność na choroby oraz rozpoczyna się intensywny wzrost. By zapewnić roślinie odpowiednią wilgotność powietrza, należy ją zraszać tak często jak pozwalają na to warunki, a ponad to doniczkę z nią ustawić w głębszej podstawce z drenażem, na której ciągle utrzymuje się woda.

Podłoże w doniczce z palmą nigdy nie powinno całkowicie wysychać, a z drugiej strony, nie może ono być nieustannie zalewane wodą. Żaden z gatunków palm nie ma zdolności do magazynowania wody, nawet jeśli występują one na obszarach półpustynnych lub pustynnych, przeżywają tylko dlatego, że ich korzenie sięgają podziemnych złóż wodnych. Tak samo nie potrafią radzić sobie z jej nadmiarem, zwłaszcza w niższych temperaturach.

Woda stosowana do podlewania powinna być możliwie miękka, najlepiej by była to deszczówka. Palmy wolą glebę lekko kwaśną, to też duża ilość soli rozpuszczonych w wodzie powoduje szybką alkalizację podłoża. By zmiękczyć twardą wodę wodociągową, należy ją przegotować, ewentualnie przetrzymać przez kilka dni wraz z kwaśnym torfem, następnie zlać i użyć do podlewania. Innym sposobem zmiękczania może być dodanie do wody 10% kwasu octowego, w zależności od twardości wody 1-3 łyżki na 10 l. Ostatecznie wodę udaje się zmiękczyć za pomocą specjalnych tabletek lub proszków-nie należy stosować Kalgonu, ani innych podobnych, środki muszą być dozwolone do stosowania dla roślin ozdobnych.

Kolejnym, ważnym elementem w uprawie palm jest ich nawożenie. To kiedy je rozpocząć warunkuje sama roślina, nie panujące warunki. Palmę nawozimy w tedy i tylko w tedy, gdy wyraźnie zaznacza się jej wzrost. Jeśli jest on zauważalny w miesiącach zimowych, w tedy również uskuteczniamy nawożenie, tyle tylko, że pożywką o zmniejszonym stężeniu. 

Przy nawożeniu warto brać pod uwagę fakt, że o wiele większą przyswajalność mają nawozy płynne od tych w formie stałej, np granulowanych czy pałeczek. Kiedy już decydujemy się na nawóz, trzeba również zdać sobie sprawę, że rośliny o wiele lepiej tolerują nawożenie przy każdym podlewaniu, ale słabszym roztworem, niż od czasu do czasu silnym. Nawozu nie stosujemy, gdy podłoże wyschło i choć nie powinno to mieć miejsca, w takich sytuacjach ważnym jest aby roślinę odpowiednio nawilżyć samą wodą.

Odpowiedni dla palm nawóz powinien zawierać dużo fosforu, około 10 %, podobnie potasu i magnezu. Magnezu musi być dużo, ponieważ liście palm są żywotne przez kilka lat, tak więc by były w stanie utrzymywać tak długo ciałka zieleni, nie może zabraknąć dla nich budulca, kiedy wyrastają nowe liście. Azot nie powinien stanowić więcej jak 7-8 %. Ważne jest również aplikowanie mikroelementów.

Do czynności niezbędnych przy uprawie palmy należy również przesadzanie. By przeprowadzić je właściwie, w pierwszej kolejności warto wziąć pod uwagę potrzeby rośliny, nie własne widzimisię. Na pewno, co zostało już wspomniane, nie przesadzamy palm w czasie aklimatyzacji oraz przenoszenia ich w inne miejsce. Przesadzać należy rośliny, które tego wymagają, czyli te, rosnące w zbyt małych pojemnikach. Nie należy przesadzać roślin zbyt małych. Lepiej by pomęczyły się w przyciasnym naczyniu, ponieważ duży pojemnik oznacza rozwój korzeni, nie części nadziemnej. Liście młodej palmy nie urosną większe szybciej z powodu dużego pojemnika. Wręcz przeciwnie. 

Pojemnik do uprawy palm powinien być możliwie głęboki, nie szeroki, ponieważ korzenie tych roślin wędrują w dół, nie na boki. Oznaką do przesadzania jest wypchnięta bryła korzeniowa praktycznie do krawędzi doniczki, a na dnie pojemnika zauważalna plątanina gołych korzeni bez podłoża. Inną oznaką może być wyniesiona ponad glebę podstawa kłodziny i część korzeni, bądź też masowo wyrastające korzenie poprzez otwory pojemnika.

Najlepszym czasem na przesadzanie jest okres intensywnego wzrostu. To też lepiej to czynić w czasie późnej wiosny lub wczesnego lata. Do przesadzania dobrze jest stosować podłoża dedykowane dla palm, lub też wykonując odpowiednią mieszankę samemu. Dobrą bazą jest ziemia humusowa wymieszana z piaskiem lub perlitem i torfem lub podłożem kokosowym w równych proporcjach (np. 1 część humus, 1 część perlit, 1 część torf).

Jeśli uprawiamy palmy sezonowo w ogrodzie, przy sadzeniu ich warto zastosować żyzną ziemię gliniastą z domieszką piasku i humusu. Poprawi to stabilność pojemnika, zwłaszcza w okresach wietrznych.

Przed przesadzaniem trzeba skompletować potrzebne materiały, czyli podłoże, doniczkę oraz wodę. Palmę przed wyjęciem z pojemnika należy solidnie podlać. Następnie na dno nowej donicy wsypujemy warstwę podłoża na tyle grubą, by po ustawianiu na niej nowej rośliny była ona nieco niżej niż planujemy docelowo. Następnie trzymając palmę lewą ręką, prawą obsypujemy jej bryłę korzeniową dookoła. Gdy wypełnimy doniczkę do poziomu wierzchniej warstwy bryły, delikatnie wstrząsając rośliną podnosimy ją ku górze do zaplanowanego poziomu. Następnie dosypujemy gleby do wyrównania i uciskamy ją. Na koniec roślinę należy solidnie podlać i poczekać by cały nadmiar wody wypłynął.

poniedziałek, 17 lutego 2014

Jak odbija palma?



Wydawać by się mogło, że palma, jak to palma, wypuszcza liść za liściem, tworząc pień, rośnie do góry jak każde inne drzewo. Jednak nie jest tak do końca. Po pierwsze dlatego, że palma nie jest drzewem, po drugie nie zawsze odbija z jednego "pnia", a fachowo kłodziny i po trzecie nie zawsze wygląda jak drzewo.

Na początek przyjrzyjmy się kłodzinie.

Generalnie wyróżniamy kilka ich rodzajów. I tak, w pierwszej kolejności mamy te, najbardziej kojarzące się nam z palmowymi, czyli kłodziny pojedyncze i samotne. Następnie istnieją kłodziny krzaczaste, zwane wielokrotnymi. Kolejne to, nieco niecodzienne jak na palmy, kłodziny płożące się i podziemne. Można by pomyśleć, że to już koniec-nic jednak bardziej mylnego. Istnieją bowiem jeszcze, prócz wymienionych, kłodziny pnące choć większości amatorom palm może się to nie mieścić w głowie.

Czym różni się kłodzina od zwykłego pnia? Zewnętrznie może i nie tak bardzo u niektórych gatunków, jednak z biologicznego punktu widzenia różnica jest diametralna. Drzewo rosnąc ku górze wypuszcza liść za liściem tworząc łodygę, ta z czasem traci liście i drewnieje. Następnie z niej wybija nowy pęd i pnie się ku górze, by ponownie stracić liście i zdrewnieć. Rok do roku cykl się powtarza, a zdrewniała łodyga przyrasta systematycznie na grubość stając się masywnym pniem.

Coś podobnego nie dzieje się u palm. Otóż w przypadku tej rodziny roślin, pień, czyli kłodzina nie przyrasta na grubość. Kiedy młoda palma kiełkuje, wypuszcza początkowo kilka liści, w żaden sposób niepodzielonych. Z czasem wypuszczając kolejne, coraz to większe liście, roślina nie rośnie ku górze, ale zwiększa średnicę podstawy w kształcie walca. Kolejne liście wzmacniają tę podstawę na poziomie gleby. Czas budowy podstawy jest różny u różnych gatunków, jednak trwa to z reguły kilka lat. Kiedy podstawa osiągnie odpowiednią średnicę, palma zaczyna wyrastać ku górze lub też w inny sposób, na przykład płożąc się. Na szczycie kłodziny znajduje się stożek wzrostu oraz pióropusz wyrastających z niego liści.

Wszystkie palmy w ten właśnie sposób wytwarzają swoje "pnie". Zdarza się, że palmy należące do tego samego gatunku mają kłodziny różnej grubości. Jest to spowodowane zmiennymi warunkami środowiska. U palm, w przeciwieństwie do drzew naczynia, którymi transportowana jest woda i składniki odżywcze, są umiejscowione w całej płaszczyźnie przekroju kłodziny.

Gatunki o kłodzinach pojedynczych osiągają od kilkudziesięciu centymetrów do ponad 60 metrów wysokości. Oczywistym staje się fakt, że i średnice kłodzin są bardzo zróżnicowane pod względem wymiarów-jedne są potężne, grube i masywne, inne z kolei rurkowate i cienkie. Różnorodne bywają też i kształty kłodzin, od zupełnie prostych przez butelkowate, aż po beczkowato nabrzmiałe. Powierzchnia kłodziny, podobnie, może się różnić i o ile u jednych gatunków przez całe życie rośliny podstawy liści są do niej przytwierdzone, jak u palm z rodzaju Phoenix, o tyle u innych kłodziny pozostają gładkie bądź też szorstkie, pokryte bliznami lub kolcami, filcowate albo otulone włóknami. Nie u wszystkich gatunków kłodziny całkowicie drewnieją, są takie, u których pozostają zielone i dość elastyczne w czasie wyginania.

Bardzo rzadko zdarza się, że kłodzina u palmy, należącej do gatunku o kłodzinie pojedynczej, rozgałęzia się. Zazwyczaj dochodzi do tego na skutek mechanicznych uszkodzeń stożka wzrostu. Znanych roślin, którym podobna nadzwyczajność się przytrafiła, jest niewiele na całym świecie. Należy do nich egzemplarz palmy Washingtonia, rosnący na Teneryfie, u którego wyróżnia się aż dziewięć wierzchołków!

Gatunki o kłodzinach krzaczastych posiadają zdolność do wytwarzania odrośli u nasady kłodziny, choć w śród palm ten typ wzrostu należy do rzadkości. Zdolność do tworzenia odrostów jest zróżnicowana u poszczególnych gatunków. O ile niektóre wytwarzają odrosty sporadycznie, jak na przykład Phoenix dactilifera, o tyle inne tworzą wręcz zarośla tak gęste, że nie sposób się przez nie przedrzeć, jak u Chamaedorea stolonifera. Gatunki tworzące tak gęste kępy zazwyczaj nie osiągają pokaźnych rozmiarów wysokościowych.

Kłodziny rosnące po powierzchni ziemi są tak cienkie, iż nie są w stanie rosnąć wzwyż samodzielnie. W zamian cechują się dużą giętkością, co ułatwia przeżycie w przypadku zmiany warunków środowiskowych. Z kolei u tych gatunków, u których kłodziny rozwijają się częściowo, lub całkowicie pod ziemią, nad ziemię wystaje jedynie pióropusz liści, czasem z fragmentem kłodziny.

Kłodziny u roślin zdolnych do pięcia się, są wyjątkowo cienkie i elastyczne, a zaznaczające się na nich międzywęźla mogą osiągać do 2 m długości. Palmy pnące, dzięki wytwarzanym na kłodzinie i liściach kolcom, są w stanie podpierać się w czasie wędrówki, a wąsy i czepne haki wytwarzane na przedłużeniach ogonków liściowych wspomagają wspinaczkę roślin po napotkanej podporze. Gatunki pnące tworzą zazwyczaj pokaźnych rozmiarów rozłogi korzeniowe.

Skoro wiemy już coś na temat kłodzin, warto przyjrzeć się i palmowym liściom, ponieważ to głównie z ich powodu rośliny te, tak bardzo fascynują człowieka.

Palmy posiadają generalnie dwa typy liści, pierwszy to liście pierzaste, drugi wachlarzowate. Wszystkie liście w stadium wzrostu ją ciasno "sprasowane", dopiero gdy wytworzą się w całości następuje ich pełne otwarcie z powodu rozluźnienia się tkanek łączących brzegi fałd liściowych. U niektórych gatunków po otwarciu się liści, pomiędzy blaszkami liściowymi pozostają jasne, spiralnie poskręcane włókna. Inne znowu gatunki posiadają niewielkie kolce u podstawy liścia, na żebrach środkowych liści, lub też na samych listkach. Palmy o liściach wachlarzowatych, również na ogonkach liściowych często posiadają ząbkowanie lub kolce. 

Wszystkie gatunki palm wraz z upływem czasu tracą najstarsze liście. U części gatunków obumarłe liście przez dość długi czas pozostają na roślinie, tworząc szarobrązową rozetę. Martwe liście mogą odpadać całe, wraz z ogonkami liściowymi, pozostawiając mniej lub bardziej wyraźne ślady swojej obecności na kłodzinie, lub też bywają one odrywane przez wiatr, tak, że nasady ogonków pozostają na miejscu, czyniąc kłodzinę o wiele grubszą i masywniejszą. 

Palmy, by się rozmnażać wytwarzają kwiaty. Te są dość niepozorne, jednak zebrane w okazałe wiechy lub kłosy. Kwiatostany zawiązują się najczęściej w pachwinie liściowej. Tylko niewielka grupa palm wytwarza kwiatostan raz w życiu na szczycie kłodziny. W zależności od gatunku, palmy to rośliny jedno lub dwupienne. Do dwupiennych należy na przykład Phoenix dactilifera, tak więc by na plantacjach możliwe było otrzymywanie daktyli uprawiane muszą być zarówno drzewa męskie jak i żeńskie. Gatunków jednopiennych jest najwięcej, przy czym kwiaty męskie i żeńskie bywają grupowane w kwiatostanach w różnoraki sposób. Dość często zdarza się, że u roślin obupłciowych tylko jedna płeć kwiatów jest płodna. Pyłek kwiatowy palm zdolny jest do zapłodnienia przez około siedem dni, a sam proces zapylania zachodzi dzięki owadom lub poprzez wiatr. 

Owoce zawiązują się na kwiatach żeńskich lub obupłciowych, są one bardzo zróżnicowane pod względem wielkości, koloru i kształtu. Najmniejsze mogą mieć kilka milimetrów, a największe ponad 60 cm. Bardzo często kolor owoców jest jaskrawy, przykuwający uwagę zwierząt, które w dużej mierze odpowiedzialne są za rozsiewanie nasion. 

Ciekawostką może być fakt, iż owoce palm z punktu widzenia botaniki bywają jagodami lub pestkami. To też na przykład owoce palmy kokosowej (Cocos nucifera) nie są orzechami (choć tak są zwyczajowo nazywane), a sam kokos jest, tak jak i wiśnia czy śliwa, pestkowcem, co może nieco szokować. Z kolei do jagód zaliczamy dobrze nam znane daktyle. 

Aby omówić palmę od stóp do głów, trzeba jeszcze przyjrzeć się korzeniom, które choć przypominają te znane nam u drzew, to jednak znacznie się od nich różnią. 

Pierwszy korzeń, jaki się pojawia w czasie kiełkowania, zwany korzeniem pierwotnym, nie ma zbyt długiej żywotności i szybko jest zastępowany korzeniami przybyszowymi, wyrastającymi u nasady kłodziny. 

Nie tylko kłodzina palm nie przyrasta na grubość, przypadłość taka dotyczy również ich korzeni, z tego powodu rośliny te wypuszczają nieustannie nowe korzenie, tworząc tak zwany postument, który utrzymuje kłodzinę. Jeżeli palma rośnie na glebie płytkiej lub uprawiana jest w zbyt niskim pojemniku, w wyniku ciągłego wypuszczania nowych, a u starszych egzemplarzy także grubszych, korzeni, może dochodzić do wypychania podstawy kłodziny ponad powierzchnię ziemi. 

Z tego właśnie powodu donice do uprawy palm powinny być zdecydowanie głębsze niż szersze. Końcówki korzeni dorastając do dna doniczki zaczynają wypychać całą roślinę ku górze. Korzeni przybyszowych u palm nie należy przycinać, ponieważ prowadzi to do zniszczenia rośliny. Im więcej korzeni palma posiada, tym jest zdrowszym i silniejszym okazem.